κριτική στο σχέδιο νόµου «οριοθέτηση, διαχείριση και προστασία αιγιαλού και παραλίας»

PHOTO-9Το ΕΛΚΕΘΕ είναι δηµόσιος φορέας, µε σκοπό, τη διεξαγωγή επιστηµονικής έρευνας επί θεµάτων που αποτελούν βασικά στοιχεία στο παρόν σχέδιο νόµου και του οποίου η Πολιτεία αγνόησε τη γνώση και εµπειρία. Γι’ αυτό και είµαστε εδώ, γιατι πιστευουµε ότι το νοµοσχέδιο θα ξανακατατεθεί µε µικρές ΜΟΝΟ τροποποιήσεις ώστε να προκαλει λιγώτερο. Θα εξακολουθεί όµως να αντιµετωπίζει το ευαίσθητο οικοσύστηµα της παράκτιας και παρόχθιας ζώνης υπό το πρίσµα του «πράγµατος» προς οικονοµική εκµετάλλευση. Αλλά η παράκτια και παρόχθια ζώνη αποτελούν ουσιώδη οικοσυστήµατα – στοιχεία του φυσικού περιβάλλοντος που είναι ιδιαίτερα ευπαθή και δέχονται συνεχείς και εκτεταµένες πιέσεις λόγω της οικονοµικής ανάπτυξης. Και γι’ αυτό το ελληνικό Σύνταγµα προβλέπει την κρατική προστασία τους. Το ίδιο προβλέπουν και συµβάσεις Διεθνών φορεων όπως τα Ηνωµένα Εθνη και η ΕΕ.

Τα Ηνωµένα Εθνη στο πλαίσιο της Σύµβασης της Βαρκελώνης θέσπισαν το 2008 κοινό πλαίσιο για την ολοκληρωµένη διαχείριση των παράκτιων ζωνών της Μεσογείου το οποίο και συνυπόγραψε η Ελλάδα, αποφεύγοντας ωστόσο να το κάνει Νόµο του Κράτους. Προφανώς γιατι το πρωτόκολλο αυτό θεσπίζει το πλάτος της µη οικοδοµήσηµης παράκτιας ζώνης στα 100µ και όχι στο µέγιστο των 50µ του παρόντος νοµοσχεδίου. Αντίστοιχα και η Ευρωπαϊκή Ενωση έχει εκδόσει Σύσταση για τις αρχές που πρέπει να διέπουν την ολοκληρωµένη διαχείριση των παράκτιων ζωνών.

Το νοµοσχέδιο έχει πολλά προβλήµατα που προέρχονται ακριβώς από το σκοπό που θέλει να καλύψει. Από τα βασικά είναι οι ορισµοί για παράδειγµα του αιγιαλού, της παραλίας κ.λπ. (άρθρο 1) και η οριοθέτησή τους. Και εδώ έχουµε το δεύτερο µεγάλο πρόβληµα που είναι η µη λήψη υπόψη του ευµετάβλητου χαρακτήρα του αιγιαλού (µεταβολές σε πολύ µικρά χρονικά διαστήµατα εξαιτίας φυσικών φαινόµενων και διεργασιών, όπως µεταβολές της στάθµης της θάλασσας, φυσική ή ανθρωπογενής διάβρωση της ακτής, µεταφορά και απόθεση φερτών υλικών, δράση τσουνάµι). Ενώ οι εµπειρικοί τρόποι εκτίµησης της οριογραµµής αιγιαλού µόνο σε λίγες περιπτώσεις µπορούν να θεωρηθούν ασφαλείς (π.χ. µόνο αν υπάρχουν µακροχρόνια στατιστικά δεδοµένα) έτσι τελικά οι αποκλίσεις από την πραγµατική κατάσταση µπορεί να είναι πολύ µεγάλες. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΜΕ ΤΑ ΔΙΚΑ ΤΟΥΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΚΡΙΤΗΡΙΑ: Τα παραπάνω, σε συνάρτηση µε την κλιµατική αλλαγή (άνοδος της στάθµης της θάλασσας, αύξηση των ακραίων φυσικών φαινοµένων) και το εξαιρετικά µειωµένο προτεινόµενο πλάτος της αδόµητης παράκτιας ζώνης (µέγιστο µόνο 50µ.) θα έχουν δραµατικές επιπτώσεις στις επιχειρούµενες οικοδοµικές επενδύσεις.

Τρίτο σηµαντικό προβληµα: Η παράκτια/παρόχθια ζώνη είναι ένα δυναµικό σύστηµα στο οποίο οι ανθρώπινες παρεµβάσεις µε κτίσµατα και δρόµους έχουν άµεση αρνητική επίδραση γιατί παρεµποδίζουν τις φυσικές διεργασίες, οδηγώντας την παράκτια/παρόχθια ζώνη µοιραία σε µορφολογικές και οικολογικές αλλαγές. Επιπλέον το παρόν νοµοσχέδιο, σε αντίθεση µε το πρωτόκολλο ΟΔΠΖ των Η.Ε, δεν λάµβάνει υπόψη οικολογικά, κοινωνικο-οικονοµικά και πολιτισµικά στοιχεία, καταγραφή των ανθρωπογενών δραστηριοτήτων και παρεµβάσεων και αξιολόγηση αυτών και τέλος, µε την υποστήριξη των υπηρεσιών του Δήµου, προσπάθεια ώστε να αναπτυχθούν οι «συµµετοχικές διαδικασίες» και να επιτευχθεί η αρµονική συνύπαρξη του ανθρώπου µε τη φύση.

Επιπλέον, στο παρόν σχέδιο νόµου παρατηρείται πλήθος από αστοχίες µε περιβαλλοντικές επιπτώσεις όπως:

  • διευκολύνει τη δηµιουργία µόνιµων κατασκευών σε παράλιες/παρόχθιες ζώνες (άρθρο 12 & 14)
  • προβλέπει την παραχώρηση θαλάσσιου ή λιµναίου χώρου χωρίς καν την απαίτηση τήρησης στοιχειωδών περιβαλλοντικών όρων (άρθρο 13)
  • επιτρέπει την επιχωµάτωση του θαλάσσιου χώρου για την εξυπηρέτηση επιχειρήσεων (άρθρο 13)
  • δεν θέτει προδιαγραφές για τον καθαρισµό µε µηχανικά µέσα των παραλιών από «άχρηστα υλικά» και ούτε απαιτεί ειδική άδεια (άρθρο 13)
  • αποκλείει από το καθεστώς προστασίας πολλούς οικολογικά σηµαντικούς υγρότοπους και παρόχθιες ζώνες (άρθρο 2)
  • καταργεί την υποχρέωση οριοθέτησης της παράκτιας ζώνης ως προϋπόθεση για την έγκριση ιδιωτικών ή δηµόσιων αναπτυξιακών έργων (άρθρο 12)
  • επιτρέπει τη δίχως όρια κατάληψη παραλιών (άρθρο 11)
  • δίνει τη δυνατότητα νοµιµοποίησης αυθαίρετων κατασκευών χωρίς να λαµβάνεται ουσιαστικά υπόψη η περιβαλλοντική επίπτωση των κατασκευών αυτών (άρθρα 12 &.15)
  • αγνοεί τη συνθήκη Aarhous (αποµάκρυνση της Περιφέρειας & Τοπικής Αυτοδιοίκησης από τη λήψη αποφάσεων περιβαλλοντικού χαρακτήρα – άρθρο 10)
  • προβλέπει πολύ µικρό χρόνο τόσο για τον έλεγχο της ορθότητας των προσωρινών οριογραµµών (άρθρο 3), όσο και για την απάντηση σε αιτήσεις έργων (άρθρα 7, 12, 13), γεγονός που µπορεί να οδηγήσει τελικά σε παραβατικότητα και καταστροφή της παράκτιας ζώνης
  • δεν αναφερει τίποτα για την προστασία παράκτιων ζωνών µε θίνες.

Από τα παραπάνω φαίνεται ότι το νοµοσχέδιο έχει πάρα πολλά επιστηµονικά προβλήµατα και βάζει στο περιθώριο έννοιες όπως η προστασία του φυσικού περιβάλλοντος, η αειφορία και ο χωροταξικός σχεδιασµός προς χάρη της µε κάθε τρόπο επιχειρηµατικής εκµετάλλευσης, γι’ αυτό και πρεπει να αποσυρθεί.

 

ΒΑΣΙΛΙΚΗ-ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΚΑΤΣΙΚΗ

ωκεανογράφος-οικοτοξικολόγος, διευθύντρια ερευνών στο ΕΛΚΕΘΕ

Advertisements