ΙΔΙΩΤΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑΣ – SOS

PHOTO-7Τη στιγµή που στην Ελλάδα ιδιωτικοποιούνται τα δηµόσια αγαθά, στην ΕΕ ετοιµάζουν την ιδιωτικοποίηση της νοµοθεσίας. Η ιδιωτικοποίηση γίνεται κρυφά µέσω εµπορικών συµφωνιών ΕΕ µε Καναδά (CETA) και µε Αµερική (TTIP). Η πρώτη έχει ήδη εγκριθεί από τις κυβερνήσεις και το µόνο που µπορεί να την ακυρώσει είναι το Ευρωκοινοβούλιο. Η µάχη αυτή είναι η µητέρα τον µαχών. Και όµως, κανείς δεν ξέρει καν ότι εξελίσσεται.

Με τη Συνθήκη της Λισαβόνας η Ευρωπαϊκή Ένωση απέκτησε το δικαίωµα να συνάπτει συµφωνίες προστασίας επενδύσεων. Το ασκεί για πρώτη φορά στο πλαίσιο της συγκεκριµένης συµφωνίας µε τον Καναδά.

Στη συµφωνία αυτή εισάγεται το δικαίωµα οποιουδήποτε ιδιώτη επενδυτή που ενοχλείται από κάποιο νέο νόµο για την προστασία των κοινωνικών δικαιωµάτων, του περιβάλλοντος ή της δηµόσιας υγείας να ζητεί την κατάργησή του. Το δικαίωµα αυτό ορίζεται µέσω του ISDS (Investor state dispute settlement mechanism) – µηχανισµός επίλυσης διαφορών εταιριών µε κράτη. Η προσφυγή γίνεται όχι σε εθνικά ή ευρωπαϊκά δικαστήρια, ούτε καν στον Παγκόσµιο Οργανισµό Εµπορίου, αλλά σε µια εξωθεσµική ειδική επιτροπή δικηγόρων. Η διεθνής εµπειρία δείχνει ότι σε κρίσιµες νοµοθεσίες η απόφαση είναι υπέρ των εταιρειών. Με τον τρόπο αυτό οι εταιρείες αναλαµβάνουν το ρόλο του νοµοθέτη. Είναι ένας έξυπνος τρόπος για να παρακάµψουν τη Δηµοκρατία, την ανεξαρτησία και το κράτος δικαίου.

Τέτοιες συµφωνίες υπάρχουν ήδη στην Ευρώπη, αλλά µόνο µεταξύ µεµονωµένων κρατών. Οι επιπτώσεις τους είναι χαρακτηριστικές για τι µας έρχεται στην Ευρώπη. Η σουηδική εταιρεία Vattenfall µήνυσε το 2009 τη Γερµανία σχετικά µε τους περιβαλλοντικούς όρους λειτουργίας ενός εργοστασίου παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας στο Αµβούργο ζητώντας αποζηµίωση ύψους 1,4 δισ. ευρώ. Η διένεξη τερµατίστηκε µε υποχώρηση της Γερµανίας. Επιπλέον, η ίδια εταιρεία µήνυσε τη Γερµανία ξανά το 2012, αυτή τη φορά για την απόφαση της γερµανικής κυβέρνησης να κλείσει τα εργοστάσια πυρηνικής ενέργειας. Η Vattenfall αυτή τη φορά έχει ζητήσει αποζηµίωση πάνω 700 εκ. ευρώ για το κλείσιµο δύο πυρηνικών της µονάδων στη Γερµανία. Η απόφαση εκκρεµεί.

Έως σήµερα η ευρωπαϊκή όµως νοµοθεσία ήταν στο απυρόβλητο, κάτι που προφανώς ενοχλεί. Στο πλαίσιο της εµπορικής συµφωνίας ΕΕ – Καναδά, οι καναδικές εταιρείες θα είναι σε θέση να ακυρώσουν την ευρωπαϊκή, εθνική ή περιφερειακή νοµοθεσία µας και να παρακάµψουν οποιοδήποτε νοµικό περιορισµό που θα θεσπιστεί για την προστασία του δηµοσίου συµφέροντος µέσα από τη βελτίωση των εργασιακών και περιβαλλοντικών κανόνων, προκειµένου να αυξήσουν τα κέρδη τους. Η συµφωνία βέβαια µε τον Καναδά, αν εγκριθεί από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο θα αποτελέσει το πρότυπο που θα ακολουθήσουν όλες οι επερχόµενες εµπορικές συµφωνίες της ΕΕ µε ΗΠΑ που είναι υπό διαπραγµάτευση.

Αρκεί βέβαια µια τέτοια συµφωνία για να ιδιωτικοποιηθεί η ευρωπαϊκή, εθνική και τοπική νοµοθεσία. Οι πολυεθνικές ανοίγοντας θυγατρικές στον Καναδά θα µπορούν να ακυρώνουν αποφάσεις και νοµοθεσίες σε ΕΕ και Ελλάδα. Χαρακτηριστικό το παράδειγµα της διαµάχης µεταξύ της καπνοβιοµηχανίας Philip Morris και της Αυστραλίας. Η πολυεθνική του καπνού µήνυσε την Αυστραλία βασισµένη σε µια παρόµοια συµφωνία προστασίας επενδύσεων, που είχε περιληφθεί στη διµερή επενδυτική συνθήκη της Αυστραλίας µε το Χονκ Κονγκ το 1993. Η Philip Morris, είχε µια θυγατρική στο Χονκ Κονγκ, η οποία άνοιξε γραφείο στην Αυστραλία. Ενεργοποίησε τη συµφωνία προστασίας επενδύσεων υποστηρίζοντας ότι το νοµοσχέδιο θα µείωνε την αξία των επενδύσεών της στα εµπορικά σήµατα και άλλα πνευµατικά δικαιώµατα.

Δείτε όµως και άλλη µια υπόθεση που τελεσιδίκησε. Η υπόθεση της χηµικής βιοµηχανίας Ethyl εναντίον του Καναδά, που εκδικάστηκε µε βάση αντίστοιχη διάταξη που υπήρχε στη Συµφωνία Ελεύθερου Εµπορίου της Βορείου Αµερικής (ΝΑFTA). Ένα πρόσθετο βενζίνης, το ΜΜΤ, που παρήγαγε η εταιρεία, είχε απαγορευθεί στον Καναδά για λόγους προστασίας της δηµόσιας υγείας. Η Ethyl, η οποία κατασκεύαζε το ΜΜΤ, µήνυσε τον Καναδά στην ειδική επιτροπή διαιτησίας, όπως προέβλεπε η NAFTA. Ο Καναδάς κατέληξε σε συµβιβασµό και πλήρωσε περίπου 16 εκατοµµύρια δολάρια για ζηµιά που υπέστη η υπόληψη της εταιρείας, ενώ υποχρεώθηκε να ζητήσει συγγνώµη για την άδικη απόφαση και να την άρει.

Ανεξάρτητα όµως µε την τελική απόφαση, κάθε προσφυγή κοστίζει σε µια κυβέρνηση 10 έως 15 εκατοµµύρια δολάρια ανά υπόθεση για την υπεράσπισή της. Οι ειδικές αυτές επιτροπές αποτελούνται από δικηγόρους (διαιτητές) που λειτουργούν χωρίς τις εγγυήσεις του ευρωπαϊκού δικαστικού συστήµατος. Παραδείγµατος χάρη, οι διαιτητές µπορούν να συµµετέχουν ως διαιτητές σε µια υπόθεση, ενώ σε άλλη να εργάζονται ως δικηγόροι υπέρ των επενδυτών.

Η εµπορική συµφωνία µε τον Καναδά θα έρθει πολύ σύντοµα προς ψήφιση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στα εθνικά κοινοβούλια. Έχω αγωνιστεί για να κινητοποιήσω τους συναδέλφους µου ευρωβουλευτές στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και υπάρχουν πλέον αντιδράσεις. Όµως το νέο κοινοβούλιο αν και θα διαφωνεί, δεν θα απορρίψει τη συµφωνία µε τον Καναδά αν δεν πιεστεί από την κοινωνία να το κάνει.

Εάν εγκριθεί η συµφωνία µε τον Καναδά, οποιαδήποτε πολυεθνική θα µπορεί να αποτρέψει οποιαδήποτε νέα νοµοθεσία που αυξάνει τον κατώτατο µισθό ή αποσκοπεί στην προστασία της δηµόσιας υγείας, του νερού, της γης και του δάσους, του τουρισµού και της αγροτικής οικονοµίας. Καναδικές εταιρείες θα προσπαθήσουν να εµποδίσουν την ακύρωση εξορύξεων χρυσού όπως αυτή στις Σκουριές αυτή τη φορά µέσω της εµπορικής συµφωνίας. Παρόµοια για την ακύρωση ιδιωτικοποιήσεων.

Πρέπει να υπάρξει κινητοποίηση και πίεση από όλους µας για να αποκρούσουµε τη συµφωνία αυτή. Χρειαζόµαστε ένα κίνηµα για τη Δηµοκρατία και το δικαίωµα των τοπικών κοινωνιών να αποφασίζουν εκείνες για το µέλλον τους.

Η πρώτη µάχη δίνεται τώρα, καθώς διαβάζετε αυτό το άρθρο. Mέχρι την Κυριακή 6 Ιουλίου πραγµατοποιείται δηµόσια διαβούλευση για το ISDS. Όποιος συµµετέχει πρέπει να απαντήσει σε 13 τεχνικές ερωτήσεις. Γι’ αυτό τα αυστριακά συνδικάτα και η περιβαλλοντική οργάνωση Φίλοι της Γης ετοίµασαν µια εφαρµογή όπου µπαίνεις και υπογράφεις τις απαντήσεις που έχουν ετοιµάσει εκείνοι στις 13 ερωτήσεις και έτσι παίρνει µέρος κάθε πολίτης µε το όνοµά του υπογράφοντας αυτοµάτως στην ιστοσελίδα αυτή. Είναι βέβαια στα αγγλικά, γαλλικά και γερµανικά, αλλά είναι πολύ πιο απλό για έναν πολίτη που δεν είναι έτοιµος να απαντήσει σε τεχνικά ζητήµατα.

Αν διαδοθεί η είδηση, αν αντιδράσουµε µε τη συµµετοχή µας στη διαβούλευση και στη συνεχεία όταν έρθει η συµφωνία προς ψήφιση στο ευρωκοινοβούλιο µε την πίεσή µας στους ευρωβουλευτές, τότε θα χαρίσουµε ένα ηχηρό δια-ατλαντικό ξύπνηµα σε όσους ονειρεύονται την ιδιωτικοποίηση της νοµοθεσίας και νοµίζουν ότι το έχουν ήδη πετύχει.

 

ΚΡΙΤΩΝ ΑΡΣΕΝΗΣ

 

Το λινκ της καµπάνιας: http://www.no2isds.eu

Το επίσηµο λινκ της διαβούλευσης:  http://trade.ec.europa.eu/consultations/index.cfm?consul_id=179

και  http://ec.europa.eu/yourvoice/ipm/forms/dispatch

Advertisements