ενεργειακή αυτάρκεια στην ΚΡΗΤΗ: ουτοπία ή μήπως όχι;

photo-14Η Ριζοσπαστική Συνεργασία Κρήτης (ΡΣΚ), ήδη από τις εκλογές του 2010 για την τοπική αυτοδιοίκηση, έλεγε:

«Η Κρήτη να γίνει ενεργειακά αυτάρκης με αέρα και ήλιο. Η μετάβαση στις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας δεν μπορεί να αφεθεί στις ελεύθερες και άναρχες αγορές ενέργειας (ιδιωτικές εταιρείες και χρηματιστήριο ρύπων). Ως συλλογικά αγαθά, ο ήλιος και ο αέρας, πρέπει να αποτελέσουν πεδίο σχεδιασμένων και δημόσιων παρεμβάσεων σε συνεννόηση με τις τοπικές κοινωνίες. Θέλουμε μια Κρητική Εταιρεία Ενέργειας δημόσιου συμφέροντος, που να σχεδιάσει, να συντονίσει και να υλοποιήσει τη μετάβαση. Η διασύνδεση με άλλες περιοχές πρέπει να αποφευχθεί.»

Με πιο τεχνικούς όρους διατυπωμένα το παραπάνω, έβαζε κριτήρια το δημόσιο χαρακτήρα της διαχείρισης, την τοπική παραγωγή και κατανάλωση, την απο – εμπορευματοποίηση, την ποικιλότητα στις επιλογές. Απέρριπτε την «ορθοδοξία» της αγοράς που επενδύει στην αύξηση της ζήτησης. Απέρριπτε την «απορρύθμιση» που θέλει η αγορά, μιλώντας για κεντρικό δημόσιο σχεδιασμό. Τέλος, σε συνάφεια με τη στρατηγική επιλογή για απεξάρτηση από τους υδρογονάνθρακες έβαζε (και κατηγορήθηκε σφόδρα γι’ αυτό) και έναν οραματικό στόχο: την αυτάρκεια του νησιού σε ενέργεια στηριζόμενο στις ΑΠΕ σε μέσο – μακροπρόθεσμο σχεδιασμό.

Το όραμα αυτό τέσσερα χρόνια μετά, αντί να έχει αποπεμφθεί ως ουτοπικό όπως το χαρακτήριζαν οι επικριτές του, φαίνεται πιο ζωντανό και επίκαιρο. Όραμα που στηρίζεται σε πλήθος εργαλείων που σήμερα έχομε διαθέσιμα: Την εξοικονόμηση σε όλους τους τομείς της παραγωγής (πρωτογενής, δευτερογενής, τριτογενής) μέσω και του επανασχεδιασμού του παραγωγικού μοντέλου. Το χωροταξικό σχεδιασμό. Τη χρήση όλου του φάσματος των διαθέσιμων ΑΠΕ και των τεχνικών ταμίευσης της ενέργειας (με αρχική έμφαση στην αντλησιοταμίευση και την έρευνα στις τεχνολογίες υδρογόνου). Τη σχεδιασμένη εφαρμογή αποκεντρωμένης παραγωγής της ενέργειας σε κατοικίες, εργοστάσια, δημόσια κτίρια (νοσοκομεία, σχολεία πανεπιστήμια, στρατώνες…) Την αξιοποίηση του πλήρους φάσματος των, αλματωδών, τεχνικών εξελίξεων στον τομέα και την αντίστοιχη εμπλοκή των τοπικών ΑΕΙ και ερευνητικών κέντρων για την υποστήριξή της. Την κοινωνική οικονομία, ειδικά στο επίπεδο της παραγωγής. Το σχεδιασμό σε μικρές κλίμακες, που εκτός των μειωμένων περιβαλλοντικών επιπτώσεων θα έχει θετικές επιπτώσεις και στις τοπικές επιχειρήσεις.

Διασύνδεση και αυτάρκεια: μια δύσκολη σχέση

Η διασύνδεση είναι θετικός στόχος, κυρίως διότι εξασφαλίζει ευστάθεια. Όμως, ευστάθεια μπορούν να εξασφαλίσουν (σε μέσο – μακροπρόθεσμο ορίζοντα) η ποικιλότητα στις επιλογές παραγωγής και ταμίευσης της παραγόμενης ενέργειας καθώς και η αλματώδης τεχνολογική εξέλιξη. Οι σήμερα προτεινόμενες διασυνδέσεις, αποσκοπούν αποκλειστικά στην κερδοφορία μεγάλων εταιρειών και χωροθέτηση φαραωνικών εγκαταστάσεων κατόπτρων και ανεμογεννητριών, με μηδενικό τοπικό όφελος και καταστροφικές επιπτώσεις στο περιβάλλον. Άδηλα, επιπλέον, αποσκοπούν στην αξιοποίηση παλιών αλλά και δημιουργία νέων θερμικών μονάδων. Με άλλα λόγια, οι προτεινόμενες διασυνδέσεις έρχονται σε αντίθεση με το όραμα της αυτάρκειας. Επιπλέον έρχονται σε αντίθεση με τον αναπτυξιακό σχεδιασμό για το νησί, όπου ως πυλώνες θεωρούνται η αγροτική παραγωγή και ο τουρισμός. Βάζοντας συνεπώς το άλογο μπροστά από το κάρο η ΡΣΚ προτάσσει την αυτάρκεια, διατηρώντας σε εφεδρεία τη λύση της διασύνδεσης, αν δειχθεί αναγκαία για το βασικό στόχο της αυτάρκειας.

Η ενεργειακή αυτάρκεια με ΑΠΕ είναι στόχος που πολλές κοινωνίες έχουν ήδη, τεκμηριωμένα, θέσει σε μεσο – μακροπρόθεσμο ορίζοντα. Η ΡΣΚ θεωρεί ότι η Κρήτη μπορεί να αποτελέσει εθνικό (γιατί όχι και παγκόσμιο) πρότυπο στην κατεύθυνση αυτή.

ΠΕΤΡΟΣ ΛΥΜΠΕΡΑΚΗΣ

υποψήφιος περιφερειακός σύμβουλος Κρήτης “Ριζοσπαστική Συνεργασία Κρήτης”

Advertisements