Δ. ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ: περιβαλλοντική χάρτα στη χώρα του λιγνίτη

photo-10Η περιφέρεια Δυτ. Μακεδονίας διακρίνεται σε δύο περιβαντολλογικές και παραγωγικές ενότητες: τον ενεργειακό άξονα και το ρου του Αλιάκμωνα.
Στον ενεργειακό άξονα είναι συγκεντρωμένη η εξόρυξη και παραγωγή λιγνίτη ολόκληρης της χώρας (σχεδόν), οι σταθμοί παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας επίσης καθώς και η επιτομή του εκρηκτικού περιβαντολλογικού προβλήματος που προκύπτει από αυτές τις παραγωγικές δραστηριότητες. Εδώ και 50 χρόνια η εξόρυξη λιγνίτη απαιτεί να τροφοδοτείται από το δημόσιο χώρο (γη, λίμνες, ποτάμια, έλη, δάση, λιβάδια), τις αναγκαστικές απαλλοτριώσεις γεωργικών ιδιοκτησιών των κατοίκων, τις υποχρεωτικές μετεγκαταστάσεις οικισμών και τις γενναίες κρατικές επενδύσεις για εγκαταστάσεις των βιομηχανικών υπερκατασκευών, παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας.
Σε αυτήν την εξέλιξη αυτό που πρωτίστως εντοπίστηκε ως περιβαντολλογικό πρόβλημα της περιοχής, είναι η ατμοσφαιρική ρύπανση από την καύση του λιγνίτη. Γεγονός αναμφισβήτητα σημαντικό αλλά είναι το ένα μέρος του προβλήματος.
Εμείς, θα θέλαμε να προσεγγίσουμε και να επικεντρωθούμε στις σοβαρές επιπτώσεις αυτής της γιγάντιας εξορυκτικης διαδικασίας, επί του φλοιού της γης και του υδροφόρου ορίζοντα. Γιατί η ατμοσφαιρική ρύπανση σταματά στη μεταλιγνιτική εποχή. Ο κατεστραμένος γήινος φλοιός του τόπου θα παραμείνει. Η πλήρης καταστροφή του αρχικού φυσικού ανάγλυφου, διαμορφώνει σταδιακά ένα νέο, καθόλου αποδεκτό.
1. Από τη φύση της η εξορυκτικη δραστηριότητα στο λεκανοπέδιο, εξωθεί τους εντός της οικισμούς σε μετεγκατάσταση. Μια διαδικασία απάνθρωπη και αχρείαστη. Και εάν τούτο είναι αναπόφευκτο, θα πρέπει να υπάρχει ήδη ένα κοινά αποδεκτό στρατηγικό σχέδιο, για το σύνολο των εν λόγω οικισμών, στενά συναρθρωμένο, με τις σχεδιαζόμενες, ταυτόχρονες, αποκαταστάσεις εδαφών, χρήσεων γης, που βεβαίως δεν υπάρχει.
2. Η αποφλοιωση της γης και η δημιουργία μιας μελλοντικής, διαφορετικής, απολύτως νέας, θίγει τη νομή, κατοχή και χρήση της.
Άρα πρέπει να επισημανθούν τα εξής:
Η γη των ορυχείων είναι μόνο προς αποκατάσταση, για όσο διαρκεί η εξορυξη. Επομένως οποιαδήποτε παρέμβαση «παρά φύσει», όπως θάψιμο σκουπιδιών, αμιάντου και ό,τι άλλου, είναι αιτία πολέμου για εμάς. Η χρήση της απεκατεστημένης (ή μη) γης, είναι αυστηρά ορισμένη για δάση, νερά, γεωργικούς κλήρους και μετεγκατασθέντες οικισμούς. Θεωρούμε πως αυτή η γη, που απαλλοτριώθηκε υποχρεωτικά, θα είναι δημόσια, μετά το πέρας της εξορυξης.
3. Ακριβώς, λόγω της εξορυκτικης δραστηριότητας, η αποφλοίωση επιφανείας γης 500.000 στρεμ. (τουλάχιστον) μέχρι και 300 μ. βάθος, η παρέμβαση-βλάβη στον υδροφόρο ορίζοντα και το υδάτινο δυναμικό, πρέπει να θεωρείται δεδομένη. Ίσως είναι ανεπίστρεπτη. Χρειαζόμαστε μια κεντρική υδρογεολογικη μελέτη οδηγό και μελέτη διαχείρισης.
Έτσι ώστε σε βάθος χρόνου όλες οι δράσεις να συγκλίνουν στο ήδη επεξεργασμένο και αποδεκτό από την επιστημονική κοινότητα και τοπική κοινωνία, στρατηγικό σχέδιο.
Η αποκατάσταση εδαφών αυτής της τεράστιας κλίμακας που στην ουσία είναι μια διαδικασία επαναδημιουργίας γήινου φλοιού, είναι μια επιστημονική και παραγωγική πρόκληση και μόνον η Ριζοσπαστική Αριστερά μπορεί να την αναλάβει.
ΜΙΜΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ
συντονιστης Περιφερειακης Επιτροπης Δυτ. Μακεδονιας

Advertisements