η τέχνη της πολιτικής επιβίωσης

PHOTO-38Πολλοί από τους φίλους και γνωστούς μέσα στο περιβαλλοντικό κίνημα, αρέσκονται –χάριν αστεϊσμού– να αποκαλούν τον νυν Υπουργό Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής, Γιάννη Μανιάτη, «υπουργό πετρελαίου». Όχι και τόσο άδικος –ή άστοχος– χαρακτηρισμός, αν αναλογιστεί κανείς την προσπάθεια που έχει καταβάλει, όχι μόνο για να προβάλλει, αλλά και να καρπωθεί επικοινωνιακά, την υπόθεση της έρευνας και πιθανής εκμετάλλευσης υδρογονανθράκων.

Περισσότερο όμως από αυτόν το χαρακτηρισμό, ο υπουργός περιβάλλοντος συμβολίζει το πολιτικό σύστημα, όπως ήταν μέχρι σήμερα και όπως διεκδικεί να συνεχίσει να είναι. Η αλήθεια είναι ότι περισσότερο από «υπουργός πετρελαίου», ο κ. Μανιάτης είναι γνήσιος εκφραστής της πολιτικής του «λίγο απ’ όλα» και του «όπου φυσάει ο άνεμος». Στην ελληνική –και όχι μόνο– πολιτική σκηνή αυτό είναι άλλωστε απαραίτητο συστατικό στον αγώνα για πολιτική επιβίωση.

Πρέπει να παραδεχτούμε ότι ο κ. Μανιάτης γνωρίζει καλά τους κανόνες αυτού του παιχνιδιού: ο ίδιος βρισκόταν σε περίοπτη θέση ως υφυπουργός ΠΕΚΑ δίπλα στον τότε πρωθυπουργό, Γιώργο Παπανδρέου και την υπουργό ΠΕΚΑ, Τίνα Μπιρμπίλη, όταν από την Κοζάνη ουσιαστικά σηματοδοτούσαν την εποχή της «πράσινης ανάπτυξης». Ήταν εκεί όταν μαζί με το γενικό γραμματέα του ΥΠΕΚΑ παρουσίασαν στη Βουλή το 2012 πρόταση για το μακρόχρονο ενεργειακό σχεδιασμό, ο οποίος προέβλεπε μαζική διείσδυση των ΑΠΕ. Τότε, οι ΑΠΕ ήταν βασικός μοχλός ανάπτυξης. Σήμερα, διαρρηγνύει τα ιμάτιά του ότι ποτέ δεν υποστήριζε τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, αλλά μόνο την εξοικονόμηση, κωδικοποιώντας σε μία τηλεοπτική συνέντευξη τη «νέα» πολιτική του ΥΠΕΚΑ, η οποία από τον Ιούνιο του 2012 έως σήμερα έχει να παρουσιάσει μεταξύ άλλων τα εξής:

Την εξόντωση των επενδυτών φωτοβολταϊκών και την καταστροφή του επενδυτικού περιβάλλοντος για τις ΑΠΕ στην Ελλάδα –προκαλώντας τεράστιο πλήγμα στην επενδυτική αξιοπιστία της χώρας– παρά τα τεράστια κοινωνικά και οικονομικά οφέλη: συνολικές επενδύσεις (μόνο στον τομέα των φωτοβολταϊκών) που ξεπέρασαν τα 4,5 δις ευρώ την τελευταία πενταετία (ο αγωγός TAP αφορά επενδύσεις που δεν θα ξεπεράσουν το 1,5 δις ευρώ την επόμενη πενταετία), περισσότεροι από 20.000 εργαζόμενοι που απασχολούνταν άμεσα στον ευρύτερο τομέα της αγοράς ηλιακής ενέργειας και 30.000 νοικοκυριά και πολύ μικρές επιχειρήσεις που επένδυσαν την τελευταία τριετία σε οικιακές εφαρμογές φωτοβολταϊκών.

Την προώθηση νέου μακροχρόνιου ενεργειακού σχεδιασμού που θα αφήνει στο περιθώριο τις ΑΠΕ και θα επικεντρώνεται στο λιγνίτη και πιθανότατα το λιθάνθρακα, ενώ θα κλείνει το μάτι στο σχιστολιθικό αέριο και την πυρηνική ενέργεια.

Την αναδιάρθρωση της αγοράς ενέργειας με την ταυτόχρονη διατήρηση όλων των στρεβλώσεων και επιδοτήσεων υπέρ του λόμπι των ορυκτών καυσίμων, που επιβαρύνουν τους Έλληνες πολίτες κάθε χρόνο με δισεκατομμύρια ευρώ, αποδίδοντας όμως την ευθύνη στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.

Την προώθηση της χώρας σε ενεργειακό κόμβο που θα στηρίζεται σε φυσικό αέριο που προέρχεται από αμφίβολης δημοκρατικότητας ξένα καθεστώτα και τους όποιους υδρογονάνθρακες είναι στο μέλλον τεχνικά και οικονομικά αξιοποιήσιμοι στην Ελλάδα.

Την προώθηση επενδύσεων που καταστρέφουν ανεπανόρθωτα το φυσικό περιβάλλον στη χώρα, στο βωμό του εφήμερου κέρδους. Οι περιπτώσεις της κατασκευής νέας λιγνιτικής μονάδας στην Πτολεμαΐδα και η εξόρυξη χρυσού στις Σκουριές και τη Θράκη είναι χαρακτηριστικά παραδείγματα.

Την αξιοποίηση της ελληνικής προεδρίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Ιανουάριος 2014) για να προωθηθούν μέτρα που υποστηρίζουν τα συμφέροντα της ευρωπαϊκής βιομηχανίας.

Την πολύ πρόσφατη προώθηση του σχεδίου νόμου για τα δασικά οικοσυστήματα, το οποίο επί της ουσίας όχι απλά ξεπουλά δημόσια περιουσία, αλλά ουσιαστικά δίνει κίνητρα για την καταστροφή του δασικού περιβάλλοτος της χώρας.

Την επανεκκίνηση της οικονομίας μέσα από την επανέναρξη των οδικών έργων με σκοπό την ολοκλήρωση νέων αυτοκινητοδρόμων στην Ελλάδα, με κονδύλια που θα κατευθυνθούν σε λίγες (και γνωστές) κατασκευαστικές εταιρίες, αντί σε επενδύσεις με μεγαλύτερη προστιθέμενη αξία για την κοινωνία (π.χ. εξοικονόμηση ενέργειας).Την ίδια ώρα που ένα μεγάλο μέρος της κοινωνίας θα υποφέρει από το ψύχος, ο δημόσιος διάλογος αναμένεται για άλλη μια φορά να εξαντληθεί μεταξύ της μείωσης του ειδικού φόρου κατανάλωσης και του επιδόματος θέρμανσης. Δηλαδή ανάμεσα στις άμεσες ή τις έμμεσες επιδοτήσεις σε εισαγόμενο πετρέλαιο και σε κάθε περίπτωση στη διαιώνιση του προβλήματος, αντί για πραγματικές επενδύσεις στην εξοικονόμηση ενέργειας.

Δυστυχώς η αντιπεριβαλλοντική πολιτική του ΥΠΕΚΑ, όπως την εκφράζει ο κ. Μανιάτης είναι μόνο η κορυφή του παγόβουνου. Πίσω από αυτή την «πολιτική» κρύβεται η πραγματική απουσία της: χωρίς όραμα, χωρίς στρατηγική, χωρίς αιχμές, το μοναδικό πραγματικό κίνητρο της κυβέρνησης μοιάζει να είναι η παράταση της παραμονής στην εξουσία με αντάλλαγμα την εξυπηρέτηση των συμφερόντων των λίγων και ισχυρών, εις βάρος των πολλών.

Είναι ακριβώς αυτή η σχέση εξάρτησης που υπαγορεύει την ατζέντα της πολιτικής ηγεσίας του ΥΠΕΚΑ. Για τον ίδιο λόγο η αναδιανομή των αρμοδιοτήτων μετά τον τελευταίο ανασχηματισμό και την αντικατάσταση του κ. Λιβιεράτου από τον νυν υπουργό δεν διατάραξε καμία ισορροπία. Αντίθετα διατήρησε τα καυτά ενεργειακά ζητήματα στο χαρτοφυλάκιο του μη κοινοβουλευτικού και άρα λιγότερο ευάλωτου Ασημάκη Παπαγεωργίου και άφησε έναν περισσότερο εποπτικό, συντονιστικό (και μάλλον επικοινωνιακό ρόλο) στον κ. Μανιάτη, μαζί φυσικά με τους αγαπημένους του υδρογονάνθρακες και την εξοικονόμηση ενέργειας, δύο θέματα υψηλής επικοινωνιακής αξίας.

Δυστυχώς (για εμάς) όμως η απλή επικοινωνιακή διαχείριση καίριων ζητημάτων που θα μπορούσαν να συμβάλουν τα μέγιστα στην έξοδο της χώρας από την κρίση, δεν έχει θέση σε μια κοινωνία που υποφέρει και απεγνωσμένα αναζητεί λύση και διέξοδο. Η προώθηση ενός διαφορετικού αναπτυξιακού μοντέλου που σέβεται τα φυσικά όρια του πλανήτη και εξασφαλίζει δίκαιη και βιώσιμη ανάπτυξη για όλους προϋποθέτει κάτι πολύ διαφορετικό από αυτό έχουμε δει μέχρι τώρα από την πολιτική ηγεσία του ΥΠΕΚΑ.

Θα μπορούσε ο φορέας αυτής της πολιτικής να είναι ο νυν υπουργός περιβάλλοντος;

Ούτε κατά διάνοια, όπως ο ίδιος έχει αποδείξει.

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΙΜΠΡΑΗΜ

Συντονιστής Εκστρατειών
Ελληνικό Γραφείο της Greenpeace

Advertisements