Η παραλιακή ζώνη της νότιας Ηλείας

PHOTO-6Από το Κατάκολο του ν. Ηλείας μέχρι την Κυπαρισσία του ν. Μεσσηνίας, δηλαδή στο σύνολο του Κυπαρισσιακού κόλπου, έχει διαμορφωθεί εδώ και εκατοντάδες ή και χιλιάδες χρόνια μια επιμήκης αμμώδης ακτή, από διεργασίες των κυμάτων και των παραθαλάσσιων ρευμάτων με μεγάλη εισροή ιζήματος από τους ποταμούς Αλφειό και Νέδα.

Μεταξύ των αμμοθινών και των καλλιεργούμενων εκτάσεων υπήρχαν δύο λίμνες, η Μουριά έκτασης 7.000 περίπου στρεμμάτων, μεταξύ Πύργου και Κατακόλου και η Αγουλινίτσα, έκτασης 38.000 στρεμμάτων, μεταξύ Αλφειού και Καϊάφα, οι οποίες αποξηράνθηκαν τη δεκαετία του 1970.

Οι αμμοθίνες από τις εκβολές του Αλφειού μέχρι το Κατάκολο, έκτασης πάνω από 4000 στρέμματα, έχουν καταπατηθεί και δομηθεί αυθαίρετα τις δεκαετίες του 1970 και 1980. Μικρότερης κλίμακας καταπατήσεις και δόμηση υπάρχουν και στις παραλίες Επιταλίου και Ζαχάρως.

Οι εκτάσεις των αμμοθινών στην περιοχή είναι δημόσιες, αρμοδιότητας του Υπουργείου Οικονομικών (Κτηματική Υπηρεσία Ηλείας), που έχει και την ευθύνη για την προστασία τους.

Σε όλο σχεδόν το μήκος, μεταξύ αμμοθινών και ιδιωτικών εκτάσεων, υπάρχει λωρίδα με χαλέπια πεύκη, αρμοδιότητας του Δασαρχείου Ολυμπίας.

Ιδιαίτερη είναι η περιοχή Καϊάφα, με λίμνη, νησάκι στη λίμνη, ιαματικά λουτρά και περιμετρικές εκτάσεις, συνολικής έκτασης 7.350 στρεμμάτων, ιδιοκτησίας του ΕΟΤ.

Όλη η περιοχή έχει εγκαταλειφθεί στις ορέξεις διαφόρων καταπατητών και αν δεν είχε γίνει μια σημαντική επέμβαση κατεδάφισης εκατοντάδων αυθαιρέτων το 1997, θα είχε σε μεγάλο μέρος δομηθεί.

Από τα παραπάνω πηγάζει η ανάγκη διαμόρφωσης και ψήφισης διατάξεων προστασίας της περιοχής και ανάδειξης των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών της.

Την ανάγκη αυτή έρχεται να καλύψει η ειδική περιβαλλοντική μελέτη των παραπάνω προστατευόμενων περιοχών NATURA και το αναμενόμενο Προεδρικό Διάταγμα που προωθεί το ΥΠΕΚΑ.

Από δύο σχέδια Προεδρικού Διατάγματος που έχουν κυκλοφορήσει και την ανταλλαγή απόψεων με πολίτες της περιοχής πάνω σ’ αυτά, υπάρχει η εκτίμηση πως κατ’ αρχήν κινούνται σε σωστή κατεύθυνση. Αναλυτική και τεκμηριωμένη άποψη μπορεί να διατυπωθεί όταν δοθεί το επίσημο σχέδιο Προεδρικού Διατάγματος.

Είναι ωστόσο αναγκαίο να επισημανθούν δύο σημεία:

α) Μεγάλα τμήματα της περιοχής NATURA, ως παλαιός αιγιαλός, αλλά και η περιοχή του Καϊάφα έχουν εκχωρηθεί στο ΤΑΙΠΕΔ και επομένως υπάρχει ο κίνδυνος να «εκποιηθούν» και να ακυρωθούν οι διατάξεις προστασίας τους.

β) Οι καταπατήσεις είναι σημαντικές και πρέπει να ληφθούν άμεσα μέτρα οριοθέτησης των εκτάσεων που είναι δημόσιες και η απελευθέρωσή τους από τους καταπατητές.

 Δημήτρης Μπαξεβανάκης, Νίκος Παπαβασιλείου

Γραμματεία Ν.Ε. Ηλείας ΣΥΡΙΖΑ-ΕΚΜ

για την προστασία του Καϊάφα & του Κυπαρισσιακού κόλπου

PHOTO-5Η προστατευόμενη περιοχή του Καϊάφα καταλαμβάνει έκταση περίπου 32.750 στρέμματα και ονομάζεται «Θίνες και παραλιακό δάσος Ζαχάρως, Λίμνη Καϊάφα, Στροφυλιά, Κακόβατος» με κωδικό GR 2330005. Τον Αύγουστο 2007, κάηκε το 21% της προστατευόμενης περιοχής, όμως η πυρκαγιά επηρέασε τα επιμέρους ενδιαιτήματα της περιοχής με διαφορετικό τρόπο και ένταση: η μεγαλύτερη καταστροφή ήταν στα ώριμα παραθαλάσσια πευκοδάση όπου οι επιπτώσεις της φωτιάς θα είναι εμφανείς για πολλά χρόνια. Αντίθετα στις βραχώδεις πλαγιές ή στους καλαμιώνες, η επίδραση της φωτιάς ήταν πρόσκαιρη.

Πριν από λίγα χρόνια, τα «Ελληνικά Τουριστικά Ακίνητα» (σήμερα ΕΤΑΔ ΑΕ) ξεκίνησαν διαδικασίες για την αξιοποίηση των ιαματικών πηγών και των τουριστικών εγκαταστάσεων στη λιμνοθάλασσα του Καϊάφα με την ανάθεση Ειδικής Περιβαλλοντικής Μελέτης (ΕΠΜ), η οποία παραδόθηκε το 2011.

Η ΕΠΜ εγκρίθηκε από τη Γενική Γραμματεία του ΥΠΕΚΑ (56014/2390/29-10-2012) και πλέον (θα έπρεπε να) προωθείται η σύνταξη σχετικού προεδρικού διατάγματος για την ανακήρυξη της λίμνης Καϊάφα και της όμορης θαλάσσιας περιοχής κόλπου Κυπαρισσίας (Κωδ. NATURA GR 2330008 – Ακρωτήριο Κατάκολο έως Κυπαρισσία) ως «Περιφερειακό πάρκο». Το σχέδιο επιτρέπει κατ’ αρχήν την αξιοποίηση των ιαματικών πηγών και των ξενοδοχειακών εγκαταστάσεων με μικρές προσθήκες. Προβλέπει επίσης τη δημιουργία «eco-κάμπινγκ», την ανακαίνιση των υφιστάμενων ξενοδοχειακών εγκαταστάσεων, την κατασκευή ελαφριάς μορφής χώρων υποδοχής, αναψυχής, στάθμευσης και αγκυροβόλησης. Επίσης, την εγκατάσταση πλωτού καφέ-εστιατορίου, δυνατότητες άσκησης θαλάσσιων δραστηριοτήτων κ.λπ. Το σχέδιο που περιγράφεται στην ΕΠΜ εστιάζει στη διατήρηση της οικολογικής ποιότητας και την προώθηση κυρίως της ήπιας τουριστικής ανάπτυξης της περιοχής. Και βεβαίως, περιορίζει τη δραστηριότητα στην παραλιακή ζώνη, ιδίως στις περιοχές ωοτοκίας της καρέτα-καρέτα, αλλά και το κυνήγι.

Όμως, όταν το σχέδιο Προεδρικού Διατάγματος έπεσε στα χέρια της τοπικής κοινωνίας συνάντησε «ανάμεικτες» αντιδράσεις: Καταρχήν θετικές από περιβαλλοντικούς φορείς και ευαίσθητους πολίτες, που έθεσαν για παράδειγμα ερωτήματα σχετικά με την εξασφάλιση του δημόσιου χαρακτήρα και της προσβασιμότητας στα λουτρά και την παράκτια ζώνη ενώ κατέθεσαν προτάσεις για συγκεκριμένες παρεμβάσεις.

Αρνητικά στάθηκαν δημοτικά συμβούλια (Ανδρίτσαινας-Κρεστένων, Ζαχάρως), ορισμένοι τοπικοί βουλευτές αλλά και η… Κυνηγετική Ομοσπονδία Πελοποννήσου.

Αξίζει επίσης να σημειωθεί ότι στην ίδια περιοχή η «Εταιρεία Ακινήτων Δημοσίου» ΑΕ (ΕΤΑΔ) (η οποία προήλθε από τη συγχώνευση το 2011 των ανώνυμων εταιρειών «Ελληνικά Τουριστικά Ακίνητα», «Ολυμπιακά Ακίνητα» και «Κτηματική Εταιρεία του Δημοσίου») κατέχει και εκποιεί μέσω ΤΑΙΠΕΔ και το Κτήμα Ζαχάρως, μια εδαφική έκταση 125 στρεμμάτων με «τουριστικό περίπτερο, μέτωπο 780 μέτρα στην παραλία, και δυνατότητα ανέγερσης εγκαταστάσεων 20.000 τ.μ. αλλά και μεγάλο μέρος της ευρύτερης παράκτιας ζώνης.

Είναι φανερό πως μεγάλα οικονομικά συμφέροντα διακυβεύονται στην ευρύτερη περιοχή (βλ. και άρθρο στο τ. 5 των «Οικοτριβών» για τις απόπειρες καταπάτησης και τουριστικής εκμετάλλευσης στην περιοχή Ελαίας-Αγιαννάκη, νοτιότερα από τις εκβολές της Νέδας). Στο πλαίσιο της γενικότερης μνημονιακής συνθήκης, και με το πρόσχημα ίσως της ολοκληρωμένης διαχείρισης της όντως οικολογικά ενιαίας, χερσαίας και θαλάσσιας, περιοχής του Κυπαρισσιακού κόλπου, που εκτείνεται από την Ηλεία ως τη Μεσσηνία, προωθούνται ίσως στο ΥΠΕΚΑ νέες «λύσεις» που θα παρακάμπτουν δίκαιες αντιδράσεις σε επιχειρηματικά συμφέροντα ή που θα ικανοποιήσουν πελατειακά όσους τοπικά «ξεσηκώνονται» για το δήθεν «στραγγαλισμό της ανάπτυξης»…

Η πρόσφατη συγκρότηση μιας νεφελώδους «Επιτροπής Συντονισμού και Παρακολούθησης», με γενικό αντικείμενο «την προώθηση πλαισίου και δράσεων προστασίας» περιοχής (περιοχών;) NATURA 2000 στην Κυπαρισσία (και όχι μόνο;) προκαλεί επίσης ανησυχία για την κατεύθυνση που μπορεί να πάρουν στο άμεσο μέλλον οι κυβερνητικές  αποφάσεις για αυτό το μοναδικό παράκτιο απόθεμα της χώρας που έχει χαρακτηριστεί «φιλέτο» από πολλούς…

Ο/τ.

Advertisements