το σχόλιο του μήνα: Alter Summit & διεθνές κίνημα

photo-34«Αγωνιζόμαστε για να πάψει η λεηλασία των φυσικών πόρων και η καταστροφή του περιβάλλοντος, ο στραγγαλισμός των χωρών του παγκόσμιου Νότου μέσω της αρπαγής πλουτοπαραγωγικών πηγών και της επιβολής πατεντών (…) για να σταματήσουν οι ιδιωτικοποιήσεις των κοινών αγαθών και να επανέλθουν στο δημόσιο τομέα όλες οι επιχειρήσεις και υπηρεσίες κοινής ωφέλειας, για να καταργηθούν οι περιβαλλοντοκτόνοι νόμοι, να τελειώσει το σκάνδαλο της αγοράς ρύπων που υποτίθεται αντιμετωπίζει την κλιματική αλλαγή».

Με αυτή την αναφορά οι ελληνικές οργανώσεις που μετέχουν στην Εναλλακτική Σύνοδο των Ευρωπαϊκών Κινημάτων –Alter Summit– μας καλούν στο μεγάλο κινηματικό γεγονός που θα πραγματοποιηθεί στις 7 και 8 Ιουνίου στην Αθήνα (Ποδηλατοδρόμιο ΟΑΚΑ). Ένα γεγονός που θυμίζει τις εποχές που στην Ευρώπη ο κόσμος του Κοινωνικού Φόρουμ έθετε τα δικά του προτάγματα ενάντια στον πόλεμο, το ρατσισμό και το νεοφιλελευθερισμό. Μια συνάντηση που προσπαθεί να φέρει κοντά ακτιβιστές/τριες, συλλογικότητες, κινήματα και δίκτυα αλληλεγγύης και αυτοοργάνωσης.

Τα οικολογικά κινήματα θα έχουν ιδιαίτερο χώρο και τη δικιά τους φωνή στη διεθνή συνάντηση. Το Σάββατο 8 Ιουνίου, θα πραγματοποιηθούν δύο συνελεύσεις: Η μία αφορά στα κινήματα ενάντια στα μεταλλεία χρυσού και τις εξορύξεις και η άλλη στους αγώνες ενάντια στις ιδιωτικοποιήσεις των κοινών δημόσιων αγαθών. Πέρα από ακτιβιστές/τριες από την Ελλάδα, θα μετέχουν και αγωνιστές-τριες από οικολογικά-κοινωνικά κινήματα από Ρουμανία, Τουρκία, Ιταλία, Γαλλία και Ισπανία. Τα κινήματα της Ευρώπης μαζί σε μια προσπάθεια να διαδηλώσουν από κοινού, να εκθέσουν τις δικές τους θέσεις για την «ανάπτυξη» που μας σερβίρουν και να χτίσουν δεσμούς ταξικής και διεθνιστικής αλληλεγγύης.

Συγχρόνως, στο πρόσφατο Παγκόσμιο Κοινωνικό Φόρουμ της Τυνησίας, δημιουργήθηκε για πρώτη φορά στην ιστορία των Φόρουμ, ένας «Χώρος για το Κλίμα», ένας ανοιχτός χώρος δράσης και διαλόγου για τις σύγχρονες οικολογικές μάχες και για το διεθνή αγώνα ενάντια στην κλιματική αλλαγή. Ένας χώρος, τη μονιμοποίηση και συστηματοποίηση του οποίου, έχουν ανάγκη τα μικρότερα ή μεγαλύτερα οικολογικά κινήματα παγκοσμίως, προκειμένου να συζητήσουν και να διαμορφώσουν τα συλλογικά  αιτήματα, την πολιτική δράση και τη στρατηγική τους.

Τα παραπάνω είναι μόνο λίγες εικόνες που δείχνουν ότι τα οικολογικά και κοινωνικά κινήματα βρίσκονται (μόνιμα) στο προσκήνιο. Διεκδικώντας τα δικά τους αιτήματα, προσφέρουν με τον τρόπο τους στην πάλη για την κοινωνική ανατροπή, στην προσπάθεια οικοδόμησης ενός κόσμου αλληλεγγύης και κοινωνικής δικαιοσύνης.

Από την άλλη, όμως, τα κινήματα, τόσο σε τοπικό όσο και σε διεθνές επίπεδο, βρίσκονται και σε ένα νέο σταυροδρόμι. Σε μια νέα κατάσταση όπου για να ανταποκριθούν χρειάζεται να επικαιροποιήσουν την τακτική αλλά και τη στρατηγική τους.

Πριν από όλα ας αναλογιστούμε τη δικιά μας γειτονιά, την Ελλάδα. Στην περίοδο των μνημονίων, της λιτότητας και της προσφοράς προς την ιδιωτική κερδοφορία όλων των δημόσιων αγαθών, η κυβέρνηση όσο χάνει την κοινωνική συναίνεση, ισχυροποιείται μέσω της καταστολής. Κι αυτό γίνεται εμφανές από τη νότια Κρήτη και την υφαρπαγή της γης από την Cosco μέχρι τη Χαλκιδική και την καταπάτηση των δικαιωμάτων των κατοίκων που αντιδρούν. Κάθε αντίσταση, μικρότερη ή μεγαλύτερη, μετατρέπεται σχεδόν αυτόματα σε μεγάλη πολιτική μάχη. Η κυβέρνηση και το κεφάλαιο στοχοποιούν την «άλλη φωνή» και προσπαθούν να την καταστείλουν άμεσα προκειμένου να «μη βγούμε από την αναπτυξιακή πορεία». Παράλληλα, τα ίδια τα κινήματα καλούνται να «πολιτικοποιηθούν βίαια». Καλούνται από τη μια να ασκήσουν όλες τις νόμιμες και «παράνομες» πολιτικές πρακτικές και από την άλλη να συνδιαμορφώσουν ένα ευρύτερο κίνημα πολιτικής ανυπακοής ώστε να μετατραπούν από εργαστήρια αντίστασης σε ποτάμι ανατροπής.

Το διεθνές οικολογικό κίνημα αντιμετωπίζει τις δικές του δυσκολίες. Στη μάχη της κλιματικής αλλαγής, για παράδειγμα, απαιτείται μια νέα, κατά το δυνατόν, παγκόσμια στρατηγική. Μετά την Κοπεγχάγη το 2009, είναι δύσκολο να δημιουργηθούν διεθνή γεγονότα αντίστοιχης κλίμακας. Η κρίση έφερε στο προσκήνιο την ανάγκη για ακόμα ισχυρότερη σύνδεση των οικολογικών με τα κοινωνικά ζητήματα. Η μάχη για την ποιότητα ζωής και την υπεράσπιση του περιβάλλοντος πρέπει να συνδεθεί με τα αίτηματα για ανακατανομή του πλούτου, για εργασιακά και συνδικαλιστικά δικαιώματα, για υπεράσπιση της δημοκρατίας και την προστασία των σκληρότερα πληττόμενων κοινωνικών ομάδων.

Ταυτόγχρονα, η κρίση αφήνει το αποτύπωμά της με διαφορετικό τρόπο και ένταση ανά τον κόσμο. Είναι γεγονός ότι οι χώρες του Ευρωπαϊκού νότου βρίσκονται αυτή τη στιγμή στο μάτι του κυκλώνα. Την ίδια στιγμή βέβαια οι χώρες του παγκόσμιου Νότου (κυρίως της Αφρικής και της Ασίας) γίνονται πεδίο ακόμα σκληρότερης κερδοφορίας και καταστολής. Τεράστιες εκτάσεις γης υφαρπάζονται και οι κάτοικοί τους ωθούνται στη μετανάστευση καθώς η νέα πηγή κερδοφορίας για το κεφάλαιο φαίνεται να είναι η εκμετάλλευση της γης (εξορύξεις, παραγωγή βιοκαυσίμων, μεγάλα έργα ενέργειας κ.ά.). Συνεπώς η διεκδίκηση όχι μόνο της διεθνιστικής αλληλεγγύης αλλά και της διεθνούς δικαιοσύνης είναι πιο επίκαιρη από ποτέ. Οι ανταλλαγές κινηματικών εμπειριών και τεχνογνωσίας μεταξύ του παγκόσμιου Βορρά και του παγκόσμιου Νότου επιβάλλεται να γίνουν μονιμότερες ενώ το αίτημα για αναδιανομή του πλούτου πρέπει να ακουστεί ισχύροτερο. Και είναι κυρίως τα κινήματα του παγκόσμιου Βορρά που πρέπει πια να αντιπαρατεθούν εντονότερα με τις εθνικές και υπερεθνικές ελίτ.

Τόσο η Αριστερά όσο και τα οικολογικά-κοινωνικά κινήματα γνωρίζουν ότι δεν μπορεί να υπάρξει οποιαδήποτε ανατροπή χωρίς οι κινηματικές διαδικασίες να βρίσκονται στην πρώτη γραμμή του αγώνα. Καμία κυβέρνηση της Αριστεράς δεν μπορεί να υπάρξει όσο τα κινήματα, οι χώροι αλληλεγγύης και αυτοργάνωσης παραμένουν «μειοψηφικές φωνές». Κανένας κοινωνικός και οικολογικός μετασχηματισμός δεν μπορεί να επιτελεστεί με απουσία των αγώνων. Οι κοινωνικές ανατροπές και η σύγχρονη παραγωγή μιας νέας κοινωνίας, ενός νέου χώρου, νέων δημόσιων και κοινών αγαθών προκύπτουν μέσα από τις συλλογικές-κινηματικές διεκδικήσεις. Από αυτή τη διαδικασία προερχόμαστε και αυτή τη διαδικασία πρέπει να ενισχύσουμε.

ΓΙΩΡΓΟΣ ΒΕΛΕΓΡΑΚΗΣ

Advertisements