η Θεσσαλονίκη παλεύει για τη δημοκρατία στο νερό

photo-2Ανάμεσα σε όλες τις άλλες ιδιωτικοποιήσεις που επιχειρούνται ασμένως από την κυβέρνηση των τριών σωματοφυλάκων του μνημονίου, το νερό ξεχωρίζει για τέσσερις λόγους. Πρώτα, στο νερό δεν έχουν εφαρμογή κλασικά νεοφιλελεύθερα επιχειρήματα, όπως η μείωση των τιμών των παρεχόμενων υπηρεσιών μέσα από τον ανταγωνισμό των επιχειρήσεων. Οι εταιρείες ύδρευσης και αποχέτευσης, όπως η ΕΥΑΘ και η ΕΥΔΑΠ, έχουν να διαχειριστούν ένα δίκτυο, μια λεκάνη απορροής, έναν κύκλο νερού. Η ιδιωτικοποίηση του νερού ισοδυναμεί με τη μετατροπή ενός δημοσίου αγαθού σε ιδιωτικό μονοπώλιο, με την τιμή του νερού να εκτοξεύεται όπως δείχνει η διεθνής εμπειρία. Η αύξηση αυτή μπορεί να κυμαίνεται από 2 ως 7 φορές πάνω από την προηγούμενη τιμολόγηση.

Ένα δεύτερο επιχείρημα που δεν βρίσκει εφαρμογή στο νερό είναι η αντίστιξη ενός διαρκώς ανίκανου δημοσίου τομέα, από τη μια πλευρά, με έναν πάντα ικανό ιδιωτικό τομέα, από την άλλη. Η ΕΥΑΘ και η ΕΥΔΑΠ είναι κερδοφόρες επιχειρήσεις που ελέγχονται από το δημόσιο και εκποιούνται σε τιμές σκανδαλώδεις ως προς την κερδοφορία τους. Την ίδια στιγμή, η πλημμελής συντήρηση των δικτύων ύδρευσης και αποχέτευσης και η αδυναμία εξασφάλισης των κανόνων υγιεινής δείχνουν ότι οι ιδιωτικές εταιρείες που διαχειρίζονται το νερό δεν ανταποκρίνονται σε εκείνα για τα οποία πληρώνονται αδρά από τους πολίτες. Τα ευρωπαϊκά παραδείγματα ανάκτησης του δημοσίου ελέγχου στο νερό πληθαίνουν επικίνδυνα για τον κυρίαρχο λόγο.

Η τρίτη ιδιαιτερότητα του νερού είναι η δυνατότητα να οργανωθεί με άξονα το συγκεκριμένο δημόσιο αγαθό ένα κίνημα μεγάλης κλίμακας, αντίστοιχης ή και μεγαλύτερης ακόμη από τα παραδείγματα του Ελληνικού και της Χαλκιδικής. Στη Θεσσαλονίκη η αρχή έγινε με το κάλεσμα του σωματείου των εργαζόμενων στην ΕΥΑΘ και τη συγκρότηση την τελευταία εβδομάδα του Μαρτίου ενός συντονιστικού πολιτών και φορέων ενάντια στην ιδιωτικοποίηση του νερού και την πώληση της ΕΥΑΘ (sostetonero.blogspot.gr). Άμεσοι στόχοι ήταν η συγκέντρωση υπογραφών (καμπάνια right2water), η δικτύωση με επιτροπές κατοίκων και επιστημονικούς φορείς και η παρέμβαση στα δημοτικά συμβούλια, για να στηρίξουν την υπεράσπιση του νερού ως δημόσιου αγαθού.

Τα πρώτα θετικά μηνύματα ήρθαν από περιφερειακούς δήμους του πολεοδομικού συγκροτήματος που τάσσονταν κατά της ιδιωτικοποίησης του νερού, ενώ δήλωναν και την υποστήριξή τους στην Πρωτοβουλία SOSτε το Νερό. Παράλληλα, το συντονιστικό ενημέρωνε τις επιτροπές κατοίκων και ζητούσε και τη δική τους στήριξη. Ένα μήνα μετά τη συγκρότηση της πρωτοβουλίας έληγε η προθεσμία εκδήλωσης ενδιαφέροντος για την πώληση της ΕΥΑΘ. Η Μεγάλη αυτή Δευτέρα, 29 Απριλίου, ξεκίνησε το πρωί με δρώμενα μπροστά στην ΕΥΑΘ και το μεσημέρι ακολούθησε η ομόφωνη απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου του Δήμου Θεσσαλονίκης ενάντια στην πώληση της ΕΥΑΘ, όπου υιοθετήθηκε και η πρόταση της Πρωτοβουλίας SOSτε το Νερό για δημοψήφισμα.

Αυτό που πρέπει να γίνει άμεσα είναι να αναληφθούν μια σειρά από πρωτοβουλίες ώστε να εκδοθεί το Προεδρικό Διάταγμα που εκκρεμεί από το 2006 και το οποίο θα δίνει τη δυνατότητα στους δήμους να προκηρύξουν και να διεξάγουν το δημοψήφισμα. Η συγκυρία στην περίπτωση αυτή είναι εξαιρετική για την Πρωτοβουλία SOSτε το Νερό. Οι αυτοδιοικητικές εκλογές που έρχονται σε έναν περίπου χρόνο έχουν μάλλον βάλει σε σοβαρές σκέψεις τις δημοτικές αρχές, που ενδεχομένως θα επιχειρήσουν να διαφοροποιηθούν στο ζήτημα του νερού από την τρικομματική κυβέρνηση και να προχωρήσουν στο δημοψήφισμα. Εκείνο που δεν είναι καθόλου σαφές είναι ποιες είναι οι προθέσεις της κυβέρνησης. Θα επιτρέψει τους κατοίκους της Θεσσαλονίκης να εκφραστούν;

Η ομοθυμία στο Δημοτικό Συμβούλιο του Δήμου Θεσσαλονίκης μας φέρνει στην τέταρτη ιδιαιτερότητα του νερού. Οι δημοτικές παρατάξεις της πλειοψηφίας και της αντιπολίτευσης έρχονται σε ευθεία αντιπαράθεση με τις κομματικές τους μήτρες. Και το σπουδαιότερο: Δε φαίνεται συνεπές να επιδιώκει κανείς το δημόσιο έλεγχο στο νερό και να προωθεί, την ίδια στιγμή, τις ιδιωτικοποιήσεις στη διαχείριση των απορριμμάτων ή στην περίπτωση των ελεύθερων χώρων. Η υπεράσπιση του δημόσιου χαρακτήρα της ύδρευσης και αποχέτευσης, η δημοκρατία στο νερό, μπορεί να αποτελέσει για την Αριστερά την καλύτερη ευκαιρία αντεπίθεσης σε ολόκληρο το φάσμα των ιδιωτικοποιήσεων που έχουν ξεκινήσει με όχημα την αυτοδιοίκηση.

Ο αγώνας για το νερό είναι σε εξέλιξη και μένουν να γίνουν πολλά. Αυτά περιλαμβάνουν θεσμικά ζητήματα όπως οι εκκρεμότητες για το δημοψήφισμα, η σχετική συζήτηση που θα επιχειρήσει να προκαλέσει η Πρωτοβουλία SOSτε το Νερό στη Μητροπολιτική Ενότητα Θεσσαλονίκης με όλους τους φορείς της πόλης αλλά και το ετήσιο τακτικό συνέδριο της ΚΕΔΕ (30-31 Μαΐου στα Γιάννενα) όπου θα προσπαθήσουμε να θέσουμε το ζήτημα του νερού. Επίσης, επείγει και η διεύρυνση της κινηματικής μας δράσης στην πόλη για την ενημέρωση και εμπλοκή των πολιτών στον αγώνα ώστε η συμμετοχή να φτάσει στο μέγιστο δυνατό αποτέλεσμα. Προγραμματίσαμε την επόμενη συνέλευση της πρωτοβουλίας για τις 30 Μαΐου, όπου θα υπάρξει ευρεία συμμετοχή από τις επιτροπές κατοίκων που λειτουργούν στην πόλη.

Ενα μεγάλο πανό της πρωτοβουλίας τοποθετήθηκε στο Δημαρχείο ενώ προγραμματίζονται εξορμήσεις στο Λευκό Πύργο και την Έκθεση Βιβλίου. Η επόμενη κρίσιμη ημερομηνία είναι το τέλος του Ιουνίου όπου θα πραγματοποιηθεί η συνέλευση των μετόχων της ΕΥΑΘ. Πέρα από όσα δύσκολα έχουμε ακόμη να αντιμετωπίσουμε, ένα είναι σίγουρο: Είμαστε μπροστά στο ενδεχόμενο η πόλη του πάλαι ποτέ Ωραίου Μπρούμελ, του Ζορό και του Φτερωτού Γιατρού να τεθεί επικεφαλής ενός αντιμνημονιακού αγώνα πρώτης τάξης. Η Θεσσαλονίκη παλεύει για τη δημοκρατία στο νερό.

ΤΑΣΟΣ ΧΟΒΑΡΔΑΣ

Μέλος της Γραμματείας του συντονιστικού SOSτε το Νερό


 Σε λιγότερο από εννιά μήνες από την έναρξή της, στις 4 Σεπτεμβρίου 2012, η Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία Πολιτών (ΕΠΠ) «Το νερό είναι ανθρώπινο δικαίωμα» συγκέντρωσε πάνω από 1,5 εκατομμύριο υπογραφές σε όλη την Ευρώπη. Οκτώ χώρες ξεπέρασαν τον ελάχιστο αριθμό απαιτούμενων υπογραφών: Αυστρία, Βέλγιο, Φινλανδία, Γερμανία, Λιθουανία, Λουξεμβούργο, Σλοβακία και Σλοβενία.

photo-10Είναι η πρώτη ΕΠΠ που ξεπέρασε τα εμπόδια και εκπλήρωσε τις τυπικές προδιαγραφές της σχετικής νομοθεσίας της ΕΕ. Η καμπάνια θα συνεχίσει καθώς υπάρχουν αρκετές χώρες όπου μόνο λίγες χιλιάδες υπογραφές χρειάζονται ακόμη για να περαστεί το όριο: Ιταλία, Ισπανία, Ελλάδα, Κύπρος και Ολλανδία.

Στην Ελλάδα, μέχρι τις 7 Μαΐου είχαν υπογράψει 10.785 πολίτες. Αν και τους τελευταίους δυο τρεις μήνες οι υπογραφές αυξήθηκαν σημαντικά, απέχουμε ακόμη του εθνικού στόχου των 16.500 υπογραφών. Πανευρωπαϊκός στόχος της καμπάνιας –έως τον Σεπτέμβριο οπότε και ολοκληρώνεται– τίθεται πλέον η συλλογή 2 εκατομμυρίων υπογραφών Ευρωπαίων πολιτών.

Συνοπτικά, η ΕΠΠ «Το νερό είναι ανθρώπινο δικαίωμα» εκφράζει την αντίθεση των πολιτών στη νεοφιλελεύθερη «απελευθέρωση» των υπηρεσιών ύδρευσης και αποχέτευσης και το ρόλο της ΕΕ στην προώθηση των ιδιωτικοποιήσεων. Προτάσσει το σύνθημα «το νερό δεν είναι για πούλημα» που θέτει τη δημοκρατία πάνω από τα συμφέροντα των πολυεθνικών. Μέχρι στιγμής υποστηρίζεται από 150 οργανώσεις, συνδικάτα, κινήσεις και δίκτυα πολιτών – σε διεθνές και τοπικό επίπεδο

Περισσότερες πληροφορίες για το ιστορικό, τους στόχους και για τους τρόπους συλλογής υπογραφών της Πρωτοβουλίας «το νερό είναι ανθρώπινο δικαίωμα» (στα ελληνικά και σε εκτυπώσιμη μορφή) στην ιστοσελίδα http://www.right2water.eu/el

 

Advertisements