αναθεώρηση ΚΑλΠ: τελευταία ευκαιρία για το μέλλον της αλιείας

photo-17Οι κρίσιμες αποφάσεις για την τελική μορφή που θα πάρει η αναθεωρημένη Κοινή Αλιευτική Πολιτική (ΚΑλΠ) θα ληφθούν στα τέλη Ιουνίου από τα μέλη του Συμβουλίου των Ευρωπαίων Υπουργών Αλιείας. Από τις αποφάσεις αυτές θα κριθεί το μέλλον του αλιευτικού τομέα ο οποίος είναι ζωτικής σημασίας καθώς εξασφαλίζει σημαντικό μέρος των προϊόντων διατροφής των ευρωπαίων πολιτών, αλλά και το μέλλον εκατοντάδων χιλιάδων οικογενειών στις παράκτιες περιοχές της Ευρώπης οι οποίες βιοπορίζονται από την αλιεία.

Η πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Αλιείας και της Επιτρόπου κ. Δαμανάκη κινήθηκε προς τη σωστή κατεύθυνση, όπως επίσης και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το οποίο υπερψήφισε στις 6 Φεβρουαρίου με συντριπτική πλειοψηφία τον τερματισμό της υπεραλίευσης μέχρι το 2015 και τη σταδιακή αποκατάσταση των ιχθυαποθεμάτων έως το 2020 σε επίπεδα άνω της «μέγιστης βιώσιμης απόδοσης». Αντιθέτως τα μέλη του Συμβουλίου των Ευρωπαίων Υπουργών Αλιείας (συμπεριλαμβανομένου και του Έλληνα υπουργού) απέρριψαν τις προτάσεις και συμφώνησαν μόνο στον τερματισμό της υπεραλίευσης μέχρι το 2020 χωρίς να θέσουν στόχους για την αποκατάσταση των ιχθυαποθεμάτων.

Η στάση των ευρωπαίων Υπουργών, η οποία δεν έχει καμία ουσιαστική τεκμηρίωση, δημιουργεί πολλά ερωτήματα για το πώς ακόμα και σήμερα οι ευρωπαίοι υπουργοί Αλιείας συνεχίζουν την… παράδοση δεκαετιών, εξυπηρετώντας συμφέροντα του ισχυρού λόμπυ της βιομηχανικής αλιείας, χωρίς να υπολογίζουν την καταστροφή που έχει προκλήθει από τις πολιτικές τους. Εάν η στάση τους δεν αλλάξει στην επικείμενη ψηφοφορία του Ιουνίου, θα σημάνει την έναρξη της αντίστροφης μέτρησης για τα αποθέματα των ψαριών στις θάλασσες της Ευρώπης αλλά θα οδηγήσει στην ανεργία και όλους όσους για χρόνια στήριζαν την επιβίωση των οικογενειών τους στην αλιεία.

Καταστροφικές οι συνέπειες για την Ελλάδα

Οι συνέπειες για την Ελλάδα, μία χώρα με μακρά αλιευτική ιστορία οι κάτοικοι της οποίας παραδοσιακά βάσιζαν μεγάλο μέρος του εισοδήματός τους στη θάλασσα θα είναι καταστρεπτικές. Η χώρα μας διαθέτει το μεγαλύτερο αλιευτικό στόλο στην Ευρώπη, περίπου 16.000 επαγγελματικά αλιευτικά σκάφη, και σύμφωνα με τις πιο μετριοπαθείς εκτιμήσεις περίπου 35.000 οικογένειες βιοπορίζονται από την ενασχόληση με την αλιεία. Με βάση έρευνα που υλοποιεί σε διάφορες περιοχές των ελληνικών θαλασσών τα τελευταία χρόνια το Ινστιτούτο Θαλάσσιας Προστασίας «Αρχιπέλαγος», η υποβάθμιση των ιχθυαποθεμάτων στις θάλασσές μας είναι δραματική και συνεχώς επιδεινώνεται, με μείωση παραγωγικότητας που σε ορισμένς περιοχές φτάνει το 50-80% σε διάστημα μόλις δύο ετών.

Ελληνική παράδοση στις αυτοκαταστροφικές αλιευτικές πολιτικές

Είναι γεγονός ότι όχι μόνο η στάση του Έλληνα υπουργού σήμερα δεν στηρίζει τους στόχους μίας αειφόρου αναθεώρησης της ΚΑλΠ, αλλά παράλληλα, τα διάφορα υπουργεία, αρμόδια για θέματα αλιείας κατά τις τελευταίες δεκαετίες, στηρίζουν επανειλημμένα αποφάσεις και πολιτικές που αναπόφευκτα οδηγούν στην κατάρρευση των ιχθυαποθεμάτων και του αλιευτικού κλάδου. Αξιοσημείωτο είναι ότι σήμερα δεν εφαρμόζονται σε μεγάλο βαθμό οι υποχρεώσεις της Ελλάδας που απορρέουν από την ευρωπαϊκή νομοθεσία για αειφόρο διαχείριση των ιχθυαποθεμάτων και τον έλεγχο της παράνομης και καταστροφικής αλιείας. Παράλληλα λόγω… γραφειοκρατικών κωλυμάτων, κάθε χρόνο η Ελλάδα χάνει πολλά εκατομμύρια ευρώ, καθώς δεν αξιοποιούμε τους σχετικούς χρηματοδοτικούς μηχανισμούς της ΕΕ για την αλιεία.

Χάνονται 100.000 θέσεις εργασίας

Αποκαλυπτικά για τα όσα προοιωνίζει μία πιθανή δυσάρεστη εξέλιξη στην αναθεώρηση της ΚΑλΠ είναι τα στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής τα οποία δείχνουν ότι το 80% των αποθεμάτων της Μεσογείου, το 47% των αποθεμάτων του Ατλαντικού, καθώς και πέντε από τα εφτά κύρια είδη ιχθυαποθεμάτων της Βαλτικής έχουν υποστεί υπεραλίευση. Ακόμη, σύμφωνα με στοιχεία της Επιτροπής, εάν φέτος η ευρωπαϊκή αγορά θαλασσινών στηριζόταν μόνο στα αλιεύματα από τις ευρωπαϊκές θάλασσες (και όχι σε ψάρια ιχθυοκαλλιέργειας ή εισαγωγής), εκτιμάται ότι τα θαλασσινά θα εξαντλούνταν από την αγορά μέχρι τις 6 Ιουλίου. Οδυνηρές θα είναι οι συνέπειες και για τους εργαζόμενους καθώς η υπεραλίευση των ευρωπαϊκών ιχθυαποθεμάτων οδηγεί στην απώλεια εκφορτώσεων εκτιμώμενης αξίας πάνω από τρία δισ. ευρώ που θα μπορούσαν να στηρίξουν περισσότερες από 100.000 επιπλέον θέσεις εργασίας.

Τι πρέπει να γίνει;

Αν θέλουμε να ελπίζουμε σε ανάκαμψη της παραγωγικότητας των θαλασσών μας, η αναθεώρηση της νέας ΚαλΠ θα πρέπει να έχει σαφείς και μη-διαπραγματεύσιμους στόχους: Τερματισμό της υπεραλίευσης μέχρι το 2015, σταδιακή αποκατάσταση των ιχθυαποθεμάτων έως το 2020 σε επίπεδα άνω της «μέγιστης βιώσιμης απόδοσης», ελαχιστοποίηση των αρνητικών επιπτώσεων των αλιευτικών δραστηριοτήτων στα θαλάσσια οικοσυστήματα, καθώς και παύση της παράνομης και καταστροφικής αλιείας. Όπως αναφέρεται από το πανευρωπαικό δίκτυο Ocean2012, αντίστοιχα μέτρα και πολιτικές εφαρμόστηκαν τεράστια επιτυχία τόσο στην Αυστραλία όσο και στη Β. Αμερική, όπου πέτυχαν την ανάκαμψη των υποβαθμισμένων ιχθυαποθεμάτων τους, διασφαλίζοντας την υγεία των θαλασσών τους, εκατομμύρια θέσεις εργασίας και μία βιώσιμη αλιεία.

Αν η Ευρώπη ακολουθήσει αυτά τα επιτυχή παραδείγματα, τα ιχθυαποθέματα θα μπορέσουν να επανέλθουν σε βιώσιμα επίπεδα και μακροπρόθεσμα θα εξασφαλισθεί για τους πολίτες της ΕΕ μια σταθερή, ασφαλής και υγιεινή πηγή τροφίμων. Θα δοθεί νέα οικονομική ώθηση στον αλιευτικό κλάδο. Σύμφωνα με εκτιμήσεις, η αποκατάσταση των ιχθυαποθεμάτων θα μπορούσε να οδηγήσει σε επιπλέον 3,53 εκατομμύρια τόνους εκφορτώσεων, αριθμός που κρίνεται επαρκέστατος για την κάλυψη των ετήσιων αναγκών σε ψάρια για 155 εκ. ευρωπαίους πολίτες. Αυτές οι επιπλέον ψαριές θα άξιζαν 3.188 δισ. ευρώ ετησίως, ποσό το οποίο είναι πέντε φορές μεγαλύτερο από τις ετήσιες επιδοτήσεις που δίνονται στα μέλη της ΕΕ. Η επιπλέον αξία θα μπορούσε να στηρίζει 32.000 θέσεις εργασίας πλήρους απασχόλησης και να δημιουργήσει 69.000 νέες θέσεις κάθε χρόνο.

Τελευταία ευκαιρία

Αυτή τη στιγμή οι διαπραγματεύσεις για την αναθεώρηση της ΚΑλΠ της ΕΕ είναι στο τελικό και πιο κρίσιμο στάδιο. Είναι σημαντικό μέχρι τα τέλη Ιουνίου να γίνουν αποδεκτές από το Συμβούλιο των Υπουργών Αλιείας, οι προτάσεις που διατυπώθηκαν με σαφήνεια στο Ευρωκοινοβούλιο και την Επιτροπή Αλιείας, οι οποίες θα επιτρέψουν την ανάκαμψη των ιχθυαποθεμάτων και θα δώσουν την ευκαιρία στον κλάδο της αλιείας να γίνει ξανά βιώσιμος. Το Ινστιτούτο Θαλάσσιας Προστασίας «Αρχιπέλαγος» τονίζει: πρόκειται για μια ιστορική ευκαιρία, αλλά πάνω απ΄όλα πρόκειται για την τελευταία ευκαιρία, καθώς η επόμενη αναθεώρηση της ΚΑλΠ θα γίνει μετά από δέκα χρόνια όταν πλέον θα είναι ήδη πολύ αργά…

ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΜΗΛΙΟΥ

Υδροβιολόγος, Ινστιτούτο Θαλάσσιας Προστασίας «Αρχιπέλαγος», Δίκτυο Ocean2012

Advertisements