Κινητοποιήσεις στον ΣΜΑ Ευκαρπίας µε αίτηµα την περιβαλλοντική δικαιοσύνη

photo-23Εδώ και δύο χρόνια περίπου έχει εκδηλωθεί και συνεχίζεται στη Δυτική Θεσσαλονίκη µια διαρκής κινητοποίηση των κατοίκων ενάντια στην κατασκευή ενός Σταθµού Μεταφόρτωσης Απορριµµάτων (ΣΜΑ) που προβλέπεται στο Τεχνικό Πρόγραµµα του Συνδέσµου ΟΤΑ Νοµού Θεσσαλονίκης. Οι κάτοικοι της Ευκαρπίας οργανωµένοι σε ένα Δίκτυο 50 φορέων και συλλόγων έχουν εναντιωθεί στο συγκεκριµένο ΣΜΑ που σχεδιάστηκε για να δέχεται το 60% των απορριµµάτων του Δήµου Θεσσαλονίκης, του κεντρικού δήµου του πολεοδοµικού συγκροτήµατος.

Όλο και περισσότεροι εµπλεκόµενοι στο ζήτηµα του ΣΜΑ στην Ευκαρπία οµολογούν σήµερα ότι η εγκατάσταση έχει διαστάσεις πολύ µεγαλύτερες από εκείνες που θα δικαιολογούσε µια δίκαιη κατανοµή του φορτίου των απορριµµάτων, αλλά και η κρίση, που µειώνει σηµαντικά τον όγκο των απορριµµάτων.

Πολλοί κατηγόρησαν το Δίκτυο για µια στάση που επιχειρεί να αποτρέψει µια εξέλιξη η οποία µπορεί να είναι αρνητική για µια περιοχή, αλλά κρίνεται αναγκαία για την κοινωνία ευρύτερα. Η στάση αυτή µπορεί να περιγραφεί µε τη φράση «ας φύγει από την πόρτα µου κι ας πάει όπου θέλει». Αρκετές είναι άλλωστε οι περιπτώσεις διαχείρισης απορριµµάτων διεθνώς που αντιµετωπίζονται στη βάση αυτής της ερµηνείας. Ωστόσο, βασικό διακύβευµα της κινητοποίησης των κατοίκων είναι η περιβαλλοντική δικαιοσύνη. Η Ευκαρπία είναι η πιο υποβαθµισµένη περιβαλλοντικά περιοχή της Θεσσαλονίκης και η προσθήκη του ΣΜΑ χαρακτηρίστηκε από το Δίκτυο εξαρχής ως µια ακόµη ‘αρνητική’ ανάπλαση στην περιοχή. Αντιστρέφοντας τους όρους της συζήτησης, το σύνδροµο NIMBY, ταιριάζει καλύτερα σε όλους εκείνους τους δήµους που έχουν προ-επιλέξει την Ευκαρπία για τα δικά τους σκουπίδια χωρίς να συνεκτιµούν το κεντρικό ζήτηµα της περιβαλλοντικής δικαιοσύνης.

Η περίπτωση της Ευκαρπίας υπήρξε παραδειγµατική ως προς τον συνδυασµό τεκµηρίωσης και κινηµατικών διαδικασιών. Το Δίκτυο προσδιόρισε τα αιτήµατά του µε σαφήνεια, υπέδειξε εναλλακτικές λύσεις ως προς τη χωροθέτηση του ΣΜΑ, ζήτησε αναθεώρηση του περιφερειακού σχεδιασµού για τη διαχείριση των απορριµµάτων. Η συσπείρωση φορέων και συλλόγων αύξησε το εύρος και τη δύναµη του Δικτύου. Με ανοιχτές συνελεύσεις, µε δράσεις τοπικά και παρεµβάσεις στο εργοτάξιο του ΣΜΑ, µε παρεµβάσεις σε Δηµοτικά Συµβούλια και στο Περιφερειακό Συµβούλιο Κεντρικής Μακεδονίας, το Δίκτυο προκάλεσε µε αφορµή τον ΣΜΑ στην Ευκαρπία µια ευρύτερη συζήτηση για τη διαχείριση των απορριµµάτων. Το Δίκτυο σταδιακά συνέλαβε τον ΣΜΑ του Δυτικού Τοµέα στη Θεσσαλονίκη ως επιµέρους στοιχείο σε µια συνολική εικόνα που αφορά τη διαχείριση των απορριµµάτων σε ολόκληρο το πολεοδοµικό συγκρότηµα.

Η κινητοποίηση των κατοίκων στην αποδεικνύει ότι σε πολιτικά προβλήµατα δεν αρκούν τεχνικές απαντήσεις, δείχνει την ανάγκη η τεχνική να υπηρετεί τη δηµοκρατική πολιτική διαδικασία και όχι το αντίστροφο, να καθοδηγείται, δηλαδή, η διαδικασία λήψης των αποφάσεων από αµιγώς τεχνικά κριτήρια. Η κινητοποίηση στην Ευκαρπία φέρνει στο προσκήνιο την ανάγκη για ουσιαστική διαβούλευση, όπου οι τοπικές κοινωνίες δε θα καλούνται να συµµορφωθούν σε ειληµµένες αποφάσεις αλλά θα έχουν λόγο και για τους στόχους που θα διατυπωθούν και τα µέσα που θα επιλεγούν. Η περίπτωση της Ευκαρπίας είναι ελπιδοφόρα και για έναν ακόµη λόγο: Σε µια κοινωνία που δε σταµατά µπροστά σε καταστολή και διώξεις, το βασικό διακύβευµα παύει πλέον να είναι η διαχείριση απορριµµάτων και η περιβαλλοντική δικαιοσύνη.

ΤΑΣΟΣ ΧΟΒΑΡΔΑΣ

Advertisements