η Διάσκεψη των Λαών στη Χιλή

photo-10Η αλληλεγγύη είναι το όπλο των λαών και η ουσιαστική προώθησή της ήταν στο επίκεντρο της συζήτησης στη Διάσκεψη των Λαών, που πραγµατοποιήθηκε στο Σαντιάγο της Χιλής από τις 25 έως τις 27 Ιανουαρίου. Η Διάσκεψη των Λαών διοργανώθηκε ως απάντηση και εναλλακτική πρόταση στην παράλληλη Σύνοδο Κορυφής της ΕΕ µε την Κοινότητα των 33 χωρών της Λατινικής Αµερικής και Καραϊβικής CELAC, τον περιφερειακό συνασπισµό που δηµιουργήθηκε µε πρωτοβουλία του Τσάβες το 2011.

Η σύνοδος κορυφής ΕΕ και CELAC µε τον ευφάνταστο τίτλο «Συµµαχία για την Αειφόρο Ανάπτυξη: Προώθηση Επενδύσεων Κοινωνικής και Περιβαλλοντικής Ποιότητας» είχε ως στόχο τη συζήτηση για τη σύναψη µιας νέας στρατηγικής συµµαχίας, είτε µέσα από διµερείς επενδυτικές συµφωνίες είτε από συµφωνίες ελευθέρων εµπορικών συναλλαγών. Ή, όπως χαρακτηριστικά το περιέγραψαν οι συµµετέχοντες στη Διάσκεψη των Λαών, ουσιαστικός στόχος της ΕΕ αποτέλεσε η ανάγκη επιβεβαίωσης της εκµετάλλευσης των φυσικών πόρων της περιοχής από ευρωπαϊκές πολυεθνικές εταιρίες, οι οποίες και παραµένουν οι µεγαλύτεροι επενδυτές σε βασικές πρώτες ύλες και υπηρεσίες. Όπως δήλωσε και αξιωµατούχος της ΕΕ, «είναι αναγκαίο να ξεπεραστεί το κλίµα δυσπιστίας, το οποίο δηµιουργήθηκε µετά τις εθνικοποιήσεις των τελευταίων χρόνων από τη Βολιβία και την Αργεντινή και να δοθούν εγγυήσεις για τις ευρωπαϊκές επενδύσεις».

Στη Διάσκεψη των Λαών από την άλλη µεριά, λατινοαµερικάνοι αγωνιστές στάθηκαν πλάι µε τους πάλαι ποτέ κονκισταδόρες Ευρωπαίους, που βιώνουν πλέον τις συνέπειες των νεοφιλελεύθερων µοντέλων, για τα οποία η διοργανώτρια χώρα είχε αποτελέσει πειραµατόζωο. Πάνω από 400 οργανώσεις και κινήµατα από την Ευρώπη, τη Λατινική Αµερική και την Καραϊβική συγκεντρώθηκαν για να συζητήσουν µε κύριες θεµατικές την κοινωνική δικαιοσύνη, τη διεθνή αλληλεγγύη και την υπεράσπιση των κοινών αγαθών.

Η ατζέντα της Διάσκεψης των Λαών είχε ως βασικό άξονα τη συζήτηση γύρω από την εµβάθυνση της χρηµατοπιστωτικής κρίσης στην Ευρώπη, τις επιπτώσεις της στην κοινωνία και το περιβάλλον και τους αγώνες των λαών για την ανατροπή του συστήµατος. Παράλληλα, διοργανώθηκαν και ανοιχτά τραπέζια, οµιλίες και προβολές για τη 40ή επέτειο του πραξικοπήµατος Πινοσέτ στη Χιλή, την επακόλουθη πρώτη εφαρµογή του νεοφιλελεύθερου µοντέλου και το συνεχή, µέχρι σήµερα, αγώνα του χιλιανού λαού.

Η συζήτηση για τη σχέση των κινηµάτων της ηπείρου µε την Ευρώπη και τις προοπτικές συντονισµού των αγώνων διέτρεχε όλες τις θεµατικές συνελεύσεις που έγιναν, οι οποίες αφορούσαν επίδικα ζητήµατα όπως η εµπορευµατοποίηση της φύσης, η εξουσία των πολυεθνικών και οι επενδύσεις, η αποαποικιοποίηση και η δηµοκρατία. Όλοι µαζί, συνδικάτα, οργανώσεις και κοινωνικά κινήµατα διαδήλωσαν σε µια µαζική πορεία, την τελευταία µέρα στο κέντρο του Σαντιάγο εκφράζοντας την αντίθεσή τους στο µοντέλο ανάπτυξης που προωθούν οι κλειστές πόρτες της επίσηµης και αντιδηµοκρατικής διηπειρωτικής συνόδου κορυφής.

Η τελική διακήρυξη που προέκυψε µετά από τη σύγκληση των συνελεύσεων συνοψίζεται σε τέσσερις θεµατικούς τοµείς: τη δηµοκρατία και τη συµµετοχή και κυριαρχία των λαών ενάντια στην εξουσία των επιχειρήσεων, τα ανθρώπινα και εργατικά δικαιώµατα ενάντια στην ιδιωτικοποίηση των κοινών αγαθών, το buen vivir (καλή ζωή) ενάντια στην εµπορευµατοποίηση της φύσης, και την αλληλεγγύη των λαών ενάντια στην κοινωνική αδικία και ανισοκατανοµή. Επιπλέον, στο κείµενο ασκείται κριτική στο νέο εξορυκτικό µοντέλο των χωρών της Λατινικής Αµερικής, ενώ καλεί συγκεκριµένες χώρες να προχωρήσουν σε περαιτέρω εθνικοποιήσεις των φυσικών πόρων και κοινωνικοποιήσεις των µέσων παραγωγής.

Στο κλείσιµο της Διάσκεψης των Λαών παρεύρεθηκε ο πρόεδρος της Βολιβίας Έβο Μοράλες, ο οποίος στην οµιλία του, ανέφερε πως µέσα από τη Διάσκεψη των Λαών, τα κινήµατα θα πρέπει να οργανώσουν το µέλλον για ένα µετα-νεοφιλελεύθερο ορίζοντα. Ή, όπως απαντούν και τα ίδια τα κινήµατα να κάνουν πράξη το, εδώ και δεκαετίες, δηµοφιλές σύνθηµά τους: λαοί ενωµένοι, ποτέ νικηµένοι!

ΔΗΜΗΤΡΑ ΣΠΑΘΑΡΙΔΟΥ

δείτε/ διαβάστε: Ιστοσελίδα της Διάσκεψης των Λαών http://cumbrechile2013.org/

το πρόταγµα για µια «καλή ζωή» (buen vivir)

photo-11Η φιλοσοφία του buen vivir, ή καλή ζωή όπως µεταφράζεται στα ελληνικά, σχετίζεται µε τη δοµή των αυτοχθόνων κοινοτήτων στις Άνδεις, η οποία κατάφερε να επιβιώσει µέσα στο κράτος των Ίνκα, το οποίο δεν την αντικατέστησε, αλλά και αργότερα, όπου λειτουργούσε παράλληλα µε τις νέες αποικιοκρατικές δοµές. Η βασική κοινωνική δοµή αυτών των κοινοτήτων ήταν η ayllu (Αουγιού), που χαρακτηριζόταν από την κοινοκτηµοσύνη των γαιών και αναδιανοµή της γης ανάλογα µε τις ανάγκες της κοινότητας. Η ayllu ήταν σε µεγάλο βαθµό αυτάρκης και όφειλε την ενότητά της στις σύνθετες αλληλεξαρτήσεις κοινωνικής και οικονοµικής αµοιβαιότητας.

Το buen vivir είναι µια γεωκεντρική φιλοσοφία, η οποία τοποθετεί τα Δικαιώµατα της Γης ή της Πατσαµάµα, όπως ονοµάζουν οι ιθαγενείς των Άνδεων τη Γη, στο κέντρο των προτεραιοτήτων και είναι ζητούµενο για αυτήν η αρµονία µε τη φύση. Η αλληλεπίδραση µεταξύ περιβάλλοντος, ανθρώπου και των άλλων έµβιων όντων είναι τόσο σηµαντική που δεν µπορεί να γίνει διάκριση µεταξύ των αναγκών τους. Η αντίληψη της φύσης και της κοινωνίας ως έναν οργανισµό, εµπεριέχει στοιχεία πολιτικής οικονοµίας αντίστοιχα µε ένα ολόκληρο σύστηµα παραγωγής που βασίζεται στις αρχές της κοινοκτηµοσύνης και της ανταλλαγής και που απορρίπτει τη συσσώρευση πλούτου και την ιδιοκτησία γης. Μάλιστα, οι τοπικές κοινωνίες αντιµετώπισαν την εισαγωγή του αποικιοκρατικού συστήµατος παραγωγής και την κατανόηση της φύσης ως «φυσικό πόρο» συνδέοντάς το µε το διάβολο.

Στην ίδια φιλοσοφία, η οικολογική κρίση προέρχεται ακριβώς από το καπιταλιστικό σύστηµα, το οποίο αναγάγει τη φύση ως εξωτερικότητα διαµέσου της κατασκευής του διαχωρισµού µεταξύ της κοινωνίας και της φύσης και νοµιµοποιεί την κύρια χρήση της ως εµπόρευµα. Για να γίνει βιώσιµη η χρήση της γης, αυτή πρέπει να ανήκει στο σύνολο και να χαρακτηρίζεται κοινό αγαθό και όχι φυσικός πόρος. Κεντρικό ζήτηµα στις διεκδικήσεις των ιθαγενών της Λατινικής Αµερικής ήταν και είναι η συλλογική χρήση της γης µέσα από τη φιλοσοφία ανάπτυξης του buen vivir που εισάγει την ηθική στην ανάπτυξη, την κοινωνική και διαγενεακή δικαιοσύνη, τη διατροφική επάρκεια και τις συναινετικές διαδικασίες στη λήψη αποφάσεων. Μάλιστα, τα νέα Συντάγµατα του Εκουαδόρ και της Βολιβίας διατυπώνουν στα πρώτα άρθρα τους πως το κράτος «βασίζεται στις αρχές του buen vivir και αναλαµβάνει να προωθεί την ηθική του για µια πλουραλιστική κοινωνία».

δείτε/ διαβάστε:

“Buen Vivir: Today’s tomorrow”, άρθρο του Eduardo Gudynas στο περιοδικό Development. Διαθέσιµο στο http://goo.gl/95no5
“Buen Vivir: Latin America’s new concepts for the good life and the rights of nature”, µελέτη του Thomas Fatheuer και του Ιδρύµατος Heinrich Böll. Διαθέσιµο στο http://goo.gl/YCaAw

Advertisements