α-συμφωνία στην Doha για την κλιματική κρίση

photo-4«Το λόμπυ των ορυκτών καυσίμων κέρδισε τον αγώνα για το κλίμα στο Κατάρ. Γίναμε μάρτυρες η ελίτ της βρώμικης βιομηχανίας να κρατά τα ηνία των κυβερνήσεών μας, ενώ η κλιματική κρίση επιδεινώνεται και οι ευκαιρίες για δράση μειώνονται μέρα με τη μέρα. Οι αναπτυγμένες χώρες αντί να προσπαθήσουν να βρουν λύση στην κλιματική κρίση, συνέχισαν να προστατεύουν τα συμφέροντα των εταιρειών ορυκτών καυσίμων, βοήθησαν την οικονομική ελίτ να αυξήσει τη συνεχή ροή χρημάτων προς αυτή: την απάτη της παγκόσμιας αγοράς άνθρακα.», Sarah-Jayne Clifton, συντονίστρια ενέργειας της διεθνούς οργάνωσης Friends of the Earth

Με νωπές τις μνήμες από τους καταστροφικούς τυφώνες Σάντυ και Μπόφα (Φιλιππίνες), πραγματοποιήθηκε η 18η Διάσκεψη του ΟΗΕ για το κλίμα, από τις 26 Νοεμβρίου έως τις 8 Δεκέμβρη, στην Ντόχα του Κατάρ.

Οι εμφανείς πια επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής και οι προειδοποιήσεις της επιστημονικής κοινότητας αναφορικά με την κρισιμότητα του προβλήματος του φαινομένου του θερμοκηπίου δεν οδήγησαν σε μια αξιοπρεπή παγκόσμια συμφωνία για το κλίμα. Παρά τις διαβεβαιώσεις για τις δραματικές επιπτώσεις της αύξησης της θερμοκρασίας του πλανήτη, οι διαπραγματεύσεις στο Κατάρ απέτυχαν.

Η κοινωνία των πολιτών και τα περιβαλλοντικά κινήματα άσκησαν δριμύτατη κριτική στην απροθυμία των κυβερνήσεων να βρουν μια δίκαιη λύση στην κλιματική κρίση. Με την αποτυχία της διάσκεψης γίνεται προφανής η διάσταση ανάμεσα στην κοινωνία των πολιτών και των κυβερνήσεων.

Στην Ντόχα αποφασίστηκε η παράταση της ισχύος του Πρωτοκόλλου του Κιότο για άλλα 8 χρόνια, μέχρι το 2020. Ρωσία, Ιαπωνία και Καναδάς αποχώρησαν, υποστηρίζοντας ότι έχει έρθει η ώρα για τις μεγάλες αναδυόμενες οικονομίες, με επικεφαλής την Κίνα και την Ινδία, να συμμετέχουν στον προγραμματισμό στόχων για τον περιορισμό των αυξανόμενων εκπομπών τους. Οι ΗΠΑ και η ΕΕ επικαλέστηκαν από κοινού τη «δύσκολη οικονομική συγκυρία», οι μεν διατηρώντας τη θέση τους να μην επικυρώνουν το Πρωτόκολλο και οι δε μη θέτοντας αυξημένους στόχους. Η Πολωνία επιδίωξε να διατηρήσει το μεγάλο πλεόνασμά της σε δικαιώματα ρύπανσης ή εκχωρηθέντα δικαιώματα εκπομπών δημιουργώντας κακό κλίμα για την επόμενη διάσκεψη που πιθανόν να φιλοξενήσει.

Παράλληλα, το μέλλον του Μηχανισμού Καθαρής Ανάπτυξης φαίνεται αβέβαιο εξαιτίας της σχέσης μεταξύ προσφοράς και ζήτησης δικαιωμάτων άνθρακα. Δηλαδή, την υπερπροσφορά δικαιωμάτων η οποία δεν συμβαδίζει με τη μειωμένη –λόγω κρίσης– ζήτηση. Η χρήση του όρου «μηχανισμός» από τη Σύμβαση των ΗΕ για την κλιματική αλλαγή ελέγχεται ως κενή περιεχομένου.

Τα σοβαρά ζητήματα της κλιματικής δικαιοσύνης και των αποζημιώσεων για τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής προς τις αναπτυσσόμενες και φτωχές χώρες, συζητήθηκαν χωρίς όμως να υπάρξουν συγκεκριμένες δεσμεύσεις. Το θέμα της χρηματοδότησης παραμένει μια κούφια υπόσχεση, εφόσον σχετικά με το Πράσινο Ταμείο δεν αναφέρθηκαν στοιχεία συνεισφορών κάθε χώρας, και ειδικότερα από το 2020 και μετά. Τέλος, ο μηχανισμός απωλειών και ζημιών, που εισήχθη στην Ντόχα, για την αποζημίωση των ευπαθών χωρών από τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής παραμένει κενός συγκεκριμένου περιεχομένου. Έκθεση των CARE, ActionAid and WWF υπογραμμίζει το ηθικό καθήκον των ανεπτυγμένων χωρών με υψηλές εκπομπές ρύπων να προχωρήσουν σε άμεσες δράσεις.

Η Greenpeace δανείζεται τον όρο «θέατρο του παραλόγου» από τον Economist, για να περιγράψει το κλίμα των διαπραγματεύσεων στην Ντόχα. Τονίζει την απροθυμία των κυβερνήσεων να συνειδητοποιήσουν τον επείγοντα χαρακτήρα της κλιματικής αλλαγής, εμμένοντας στην business as usual στάση τους. Ακόμα, προβάλει το χάσμα ανάμεσα στη βούληση των πολιτών για άμεση δράση και την απροθυμία των κυβερνήσεων. Χαρακτηριστική αυτού του χάσματος υπήρξε η στάση των ΗΠΑ στην Ντόχα. Ενώ οι αμερικάνοι πολίτες υποστηρίζουν την ανάληψη δράσεων για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, οι ΗΠΑ (δεύτερος μεγαλύτερος ρυπαντής μετά την Κίνα) συνεχίζουν να μπλοκάρουν την επίτευξη μιας αξιοπρεπούς παγκόσμιας συμφωνίας.

Από την άλλη, πολλά κινήματα αναδεικνύουν την κρισιμότητα της κλιματικής-περιβαλλοντικής δικαιοσύνης όπως και την ανάγκη για τη δημιουργία ενός παγκόσμιου κινήματος ενάντια στην κλιματική αλλαγή.

photo-22Παρόλο που κύκλοι των ελίτ, όπως η Παγκόσμια Τράπεζα αλλά και η Bloomberg Business Weekly, τονίζουν τη σοβαρότητα της κλιματικής κρίσης, είναι φανερό ότι ο «πράσινος καπιταλισμός» και η εμμονή στη λογική της κερδοφορίας δεν μπορεί να δώσει λύση.

Μία αριστερή και οικολογική οπτική της κλιματικής κρίσης, μπορεί να δώσει διέξοδο: με τη δραματική μείωση στην παραγωγή και κατανάλωση ορυκτών καυσίμων στις αναπτυγμένες χώρες και με επανορθώσεις στις πρώην αποικιοκρατούμενες χώρες ώστε να μπορέσουν να αναπτυχθούν βάσει αειφορικών κριτηρίων. Αυτό αφορά στη συνολική επανοικοδόμηση του τρόπου ζωής και εργασίας, μέσα από μία επαναστατική διαδικασία κοινωνικής αλλαγής. Προχωρώντας, δηλαδή, από μια οικονομία κυριαρχούμενη από το κέρδος, σε μια οικονομία βασισμένη στην οικολογία και τις ανθρώπινες ανάγκες. Η φωνή του κινήματος της κλιματικής δικαιοσύνης θα είναι κεντρική σε αυτή τη διαδικασία.

ΙΝΩ ΣΙΩΖΙΟΥ

Η «ταξική ιδιομορφία» της κλιματικής αλλαγής

Οι συνέπειες της κλιματικής αλλαγής έχουν κοινωνικό πρόσημο, θα την πληρώσουν οι πιο φτωχοί και οι πιο αδύναμοι και στο διαχωρισμό μεταξύ κρατών αλλά και μέσα στα ίδια τα κράτη. Αυτοί που δημιούργησαν το πρόβλημα είναι αυτοί που έχουν τη δυνατότητα να αντιμετωπίσουν τις συνέπειες και την ισχύ να διαπραγματεύονται στα διεθνή οικονομικά φόρουμ και να επιβάλλουν «λύσεις».

Η πρόταση για νέο πρότυπο παραγωγής-κατανάλωσης σε τοπικό και διεθνές επίπεδο είναι πιο επίκαιρη –αναγκαία από ποτέ. Ο προσανατολισμός των οικονομιών με βάση την εξυπηρέτηση των κοινωνικών αναγκών στο πλαίσιο μιας βιώσιμης και αειφόρου ολοκληρωμένης ανάπτυξης, μπορεί να δώσει λύσεις. Η ανάγκη για οικολογική ανασυγκρότηση της οικονομίας απαιτεί νέο πρότυπο για την κοινωνική οργάνωση, την κατανάλωση, την παραγωγή, την εργασία και την αλληλεγγύη μεταξύ των γενεών και των λαών. Η περιβαλλοντική κρίση συμπυκνώνει όλες τις αντιφάσεις ενός στρεβλού αναπτυξιακού προτύπου που κυριάρχησε στο σύγχρονο κόσμο.

ΚΩΣΤΑΣ ΖΑΧΑΡΙΑΔΗΣ

Δείτε / διαβάστε
Iστοσελίδες διεθνών οργανώσεων και φορέων ενάντια στην κλιματική αλλαγή
Advertisements